Ankebut Group International

BİLİŞİM SUÇLARININ ULUSLARARASI CEZA HUKUKU İLE İLİŞKİSİ

Bu makalemizde incelenmesi gereken önemli konulardan biri de uluslararası ceza hukuku ile bilişim suçlarının ilişkisi ve bu suçların uluslararası ceza hukuku içindeki yeridir. Çünkü ilk makalelerimizde sürekli olarak bilişim suçlarının uluslarası boyutu ve bu suç tipiyle mücadele için uluslarası iş birliğinin ve adli yardımlaşmanın gerekliliği vurgulanmaktadır. Ancak bunun anlaşılabilmesi için öncelikle uluslararası ceza hukuku kavramının açıklanması gerekmektedir.

Günümüzde artık ulusararası, bir başka deyişle kürsel bir kamu düzeninin bulunduğu, bununla uluslararası topğlumunun hukuksal değerlerinin korunduğu kabul edilmektedir. Söz konusu değerler ise dünyanın barış, güvenlik ve refahının korunmasıdır, dolayısıyla bu değerleri ihlal etmeye yönelik eylemler bir yandan önlenmeye bir yandan da cezalandırılmaya çalışılmaktadır. Buradan hareketle uluslararası kamu düzenine aykırı bazı eylemlerin de “uluslararası suç” olarak tanımlandığı görülmektedir.

Ancak ceza hukukunun uluslararası yönü yalnızca uluslararası kamu düzenine aykırılık oluşturan uluslararası suçlarla sınırlı kalmamaktadır. Ulusal hukuklarda suç olarak tanımlanan bazı eylemlerin günümüzde daha çok yabancılık unsuru taşıyan biçimlerde gerçekleştirildiği, özellikle suç gelirlerinin aklanması suçu ile bilişim suçlarının genellikle yabancılık unsurunu içinde barındırarak işlendiği görülmektedir. Söz konusu yabancılık unsuru, suçun işlendiği yere ilişkin olabileceği gibi, sanığın, mağdurun ya da tanıkların yabancı olmasına ilişkin de olabilir. Bu da suçla etkin bir mücadele için uluslararası iş birliğini ve uluslararası düzenlemeleri zorunlu kılmaktadır. Dolayısıyla uluslararası ceza hukuku, ceza hukukunun iki ayrı dalını uluslararası yönlerini bağlantı noktası kabul ederek birlikte inceleyen bir hukuk dalıdır.

Uluslararası ceza hukukunun genel olarak üç farklı alandan meydana geldiği kabul edilmektedir. Bunlardan ilki yabancılık unsuru taşıyan olaylara ulusal ceza hukuku kurallarının uygulanmasıdır. Nitekim bu alan, ceza hukuku öğretisinde “ceza kanunlarının yer bakımından uygulama alanı” olarak işlenmektedir. İkinci alan, ilk alanla yakından ilişkili olan uluslararası bir başka deyişle sınır aşan suçların önlenmesi ve cezalandırılmasında kullanılan uluslararası iş birliğinin kurallarıdır. Günümüz dünyasında pek çok suç tipiyle etkin bir biçimde mücadele edebilmek için uluslararası iş birliğine girilmesi ve bunu düzenleyen sözleşmelerin yapılması kaçınılmaz bir zorunluluktur. Nitekim bilişim suçlarıyla mücadele de bunun tipik bir örneğini oluşturmaktadır. Bu alan, adli yardımlaşma, polis kuruluşları arasında iş birliği, suçluların geri verilmesi, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi ile kovuşturmaların ülkeler arası aktarılması gibi konuları içermektedir. Üçüncü ve son alan ise soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları gibi doğrudan uluslararası hukukun  uygulanması aracılığıyla ve gerektiğinde uluslarası mahkemeler önünde yargılanabilecek olan suçları ve yargılanma yöntemlerini içermektedir.

The post BİLİŞİM SUÇLARININ ULUSLARARASI BOYUTU – Bölüm 3 first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

Ankebut Group International

Bilişim Suçlarıyla Mücadelede Uluslararası İş Birliğinin Gerekliliği

Bilişim suçları ilk ortaya çıktıklarında yalnızca ulus devletin sınırları içerisinde işlenmekteydi; ancak internetin ortaya çıkması ve yaygınlaşmasıyla bu suçlar uluslararası bir boyut kazanmıştır. İnternetin yaygınlaşması ticaret alanında kendi hissettiren küreselleşmeyi daha da hızlandırmış, küreselleşme de internet kullanımını zorunlu hale getirmiş ve böylelikle bir sarmal halinde birbirlerini tetiklemişlerdir. Özetle, konunun uluslararası boyutta önem kazanması küreselleşmenin hızlanması ile birlikte olmuştur; çünkü uluslararası suçluluk, küreselleşme sürecinin bir parçasıdır. Buna bağlı olarak da bilişim suçları uluslararası ceza hukukunun ilgi alanına girmiştir.

Bilişim suçlarının en önemli özelliklerinden birisi bu suçların genellikle sınır aşan bir biçimde işlenmesi ve uluslararası bir boyutun olmasıdır. Bilişim suçları ile mücadelenin hukuk sistemlerini zorlamasına neden olan bir takım faktörler bulunmaktadır. Bilişim suçlarının karşılaştırmalı hukuktaki tanımının yeknesak olmaması ve maddi ceza hukuku bakımından gözlemlenen farklılıkların etkili bir uluslararası iş birliğini engellemesi belirtilen faktörlerin gerçekleşebilmesi için, eylemin hem kendisinden iade talep ederler arasında yer almaktadır. Bir diğeri, biilişim suçları alanında ülkelerin ulusal mevzuatlarında gerekli düzenlemelerin yapılmamasının, “kurtarılmış bölge/sığınak” arayan siber suçlular açısından avantaj sağlamasıdır. Öğretide de belirtildiği gibi, “bilişim suçlarına karşı mücadele ya global olacaktır ya da hiç olmayacaktır, zira anlamsız olacaktır”. Birkaç devlet dahi bu mücadeleye katılmazsa, “jurisdiction shopping” denilen olgu gerçekleşecek ve failler, mevzuatında en az cezayı öngören veya diğer devletlerle adli yardımlaşma antlaşması olmayan devletleri tespit ederek, eylemlerini bu yerlerde sürdürecektir. Özellikle iade antlaşmalarında yer alan “çifte cezalandırılabilirlik” koşulu, başka bir deyişle, iadenin gerçekleşebilmesi için, eylemin hem kendisinden iade talep edilen devlette hem de iadeyi talep eden devlette suç olarak düzenlenmiş olması gerekliliği devletlerin mevzuatları arasındaki uyumu daha da önemli kılmaktadır.

Bununla birlikte örneğin delillerin her an kaybolabilme ihtimali karşısında iş birliği sürecinin hızlı işlemesi şarttır. Özellikle suçun ikiden fazla ülke aracılığıyla işlendiği durumlarda, yeni ve hızlı bir iş birliği yöntemler, gerekmektedir. Belirtilenler ışığında, uluslararası iş birliğinin kaçınılmaz olması nedeniyle, günümüzde bilişim suçlarıyla ilgili uluslararası kuruluşlar ve çalışmalar olduğu gibi, çok ciddi hukuksal düzenlemeler de bulunmaktadır. Nitekim ulusal hukuklarda konuyla ilgili olarak yapılan düzenlemelerin çoğu ya uluslararası düzenlemelerden alınmış ya da bunlara uyumlu hale getirilmiştir. Özellikle Avrupa Siber Suç Sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden sonra taraf ülkeler için durum tam bu şekildedir.

The post BİLİŞİM SUÇLARININ ULUSLARARASI BOYUTU – Bölüm 1 first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.