Ankebut Group International

Bilişim Suçları

Transistörlerin yerini almak üzere tümleşik devrelerin bulunması ve bu sayede bilgisayarların hem küçülmesi hem de maliyetinin azalması kısa zamanda birçok kişinin bilgisayar sahibi olmasını sağlamıştır. Buna paralel olarak ticari yaşamda da hemen her kayıt ve işlem bilişim sistemleriyle tutulmaya başlanmış, eski yöntemler bırakılmıştır; buna bir de 1990’lı yıllarda internet ağı herkesin kullanımına açılması ve bilgisayar kullanıcılarının çığ gibi büyüme olgusu eklenince bu makineyle kötü niyetli kişiler tarafından bilişim suçu işlenmesi de mümkün ve elverişli hale gelmiştir.

Günümüzde hemen her resmi ya da özel kuruluşun internete bağlı olması ya da kendi bileşim ağları vasıtasıyla işlem yapmaları nedeniyle, suç failinin oturduğu yerden ve yakalanma riskinin çok az taşıyarak istediği sonuçları elde etmek amacıyla suç oluşturan eylemleri gerçekleştirmesi mümkündür. Buna bir örnek vermek gerekirse bugüne kadar güvenliğin en üst seviyede tutuldu bilinen kurumlar olan askeri ve endüstriyel araştırma ve laboratuvarlarının bilişim sistemleri sızılmış, pek çok değerli veri çalınmış ya da bu sistemlerin işlemesi geçici süreyle de olsa engellenmiştir. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın son derece gizli olan belgelerinin yine ABD’de bir asker tarafından sanal ağ üzerinden elde edilmesi ve bunların internet üzerinden web sitesi aracılığıyla tüm dünyaya yayınlanması bunun en güncel ve önemli son örneğini oluşturmaktadır.

Aslında insanların teknolojik gelişmelerin suç işlemede araç olarak kullanılmalarını tarihi oldukça eski tarihlere dayanmaktadır. Basit bir tarih okuması bizlere teknoloji ile suç arasındaki ilişkinin yeni olmadığını ve teknolojik gelişmelerin getirdiği faydalı kullanımların yanı sıra bunlar kullanılarak zarar verilmesi potansiyelinin geliştirilmiş olduğu faydaları çok da uzak olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte, her ne kadar teknolojik fikirler ve donanımlar zamanla değişikliğe uğrasalar da birçok temel suç işleme düşüncesi aynı kalmıştır. Özellikle teknolojinin yarattığı güveninin kullanılarak suç işlenmesi düşüncesi hala geçerlidir. 19. yüzyılda ilk telgraf sistemleri kullanılarak işlenen bazı dolandırıcılık suçları ile günümüzün modern bilişim suçları arasında esrarengiz bir benzerliğin bulunduğu görülmektedir. Suç ve teknoloji arasındaki bu uzun süreli ilişki, her ne kadar kolay olmasa da, aynı zamanda suçta korunma ve güvenlik kavramları için de söylenebilir. Örneğin Mısır piramitlerinin mimarisi, mezar soyguncularının önlenmesi için yüksek yüksek düzenli güvenlik teknolojilerinin kullanılmasını gerektirmiştir. Birkaç küçük yanlış adımın atılması ya da hareketin yapılması mezarın kapısının sonsuza kadar kapanmasına yol açmaktadır. Bu sistem, bugün günümüzün havaalanlarında normal dışı hareketliliğin takip edilerek potansiyel terörist aktivitelerinin tespit edilmesinde kullanılan yöntemlerin benzeridir. Yine telgrafla ilgili olarak, iyice ardından kısa bir süre sonra suçluların yakalanmasında kullanıldığı bilinmektedir. Bir katil olan Amerikalı insan 1845’te ki infazından dakikalar önce bu durumu ifade etmiştir; zira kendisi metresini öldürdükten sonra trenle Londra’ya gitmek üzere yola çıktığında, bu kişi hakkındaki bilgi telgrafta polis merkezlerine bildirilmiş ve kendisi Londra’ya vardığında polis tarafından yakalanarak gözaltına alınmıştır.

Bugün de suçlular ile soruşturma makamları arasındaki dönen oyunlar geçmişte olduğu gibi devam etmektedir. Suçlular yeni teknolojiler üretir ve kullanırlarken, soruşturma makamları da onların seviyesini yakalamaya ve suçluların soruşturulması, tespiti ve önlenmesi için aynı teknolojileri kullanmaya çalışmaktadırlar. Günümüzün modern zamanlarında değişen asıl husus, küresel bir iletişim sistemi ile birbirine bağlı olarak kişisel bilişim sistemleri gibi aygıtların kullanımının ortaya çıkması ve artmasıdır. Zararlı hareketlerin oluşumu ve esastan değişikliğine ilişkin zaman aralığı söz konusu ağın oluşumu ile son derece kısalmıştır. Özellikle dikkate alınması gereken husus ise, bir bilişim suçu işlenmesi için gereken zaman, bilişim suçu dalgası için gereken zamanı dönüşmüş ve yıllar ve aylardansa, saatler ve dakikalar konuşulmaya başlanılmıştır. Sonuç olarak bugün bilişim sistemleri ve ağ teknolojileri basitçe çarpan etkisi yaratan bir güç olmanın ötesine geçmiştir, suçun işlenmesinin, soruşturmasından ve önlenmesinden küresel çapta paylaşılması artık yalnızca bir düşünce değildir; Ancak bunun gerçekleşmesi için ancak yüksek düzeyde bilgisayar gücü gerektirmektedir. İşte bunların gelişmesi son derece hızlı bir şekilde olmakta, bilişimdeki hız bu alanın en önemli belirleyici özelliklerinden birini oluşturmaktadır. Nitekim bir hesaplamaya göre bir internet yılı yaklaşık olarak normal bir takvim yılına göre 3 ay ya da daha ağzına denk gelmektedir. İşte aşağıda yer alan kronolojik sırlama bu bilgiler ışığında değerlendirilmelidir.

• En iyi bilişim firmaları ve bilişim suçlarının tarihi 1990’lı yıllarda çeşitli olaylar nedeniyle bilgisayar suçları ya da bilgisayarlarla ilgili suçlar başlığı altında basında ve bilimsel yayınlarda çıkan yazılara kadar gitmektedir. Bu olaylar ilk olarak bilgisayar manipülasyonu, bilgisayar sabotajı, bilgisayar casusluğu ve bilişim sistemlerinin hukuka aykırı kullanımları ile ilgili olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, gazete haberlerine dayalı birçok raporda, yeni bir fenomen olan bilişim suçlarının akla uygun bir işlenme sebebinin olup olmadığı, bu suçları işleyen failleri bu eylemlere iten etkenlerin neler olduğu tartışılmaya başlanmıştır. Teknolojik yeraltı dünyası kültürü de 60’lı yılların başında bilgisayarların sadece büyük şirketler ve kuruluşlar tarafından kullanıldı, çok yer kaplayan karmaşık makineler olduğu dönemde, bunları kullanan operatörler tarafından oluşturulmaya başlanmıştır.
• Bilinen ilk bilişim suçu 18 Ekim 1966 tarihli bir gazetede yayınlanan “bilgisayar uzmanı banka hesabında tahrifat yapmakla suçlanıyor” başlıklı haber ile kamuoyuna yansımıştır. Buna bağlı olarak da bilgisayar ve onun çıkardığı sorunlarla ilgili ilk hukuki düzenlemeler bilgisayarın anavatanı olan ABD’de yapılmıştır. Amerikan hukukunda bu, yeni bir hukuk dalı olarak kabul edilmiş ve yeni bir daire altında anılmaya başlanmıştır.
• 1970’li yıllara gelindiğinde Avrupalı Hukukçular bu konuyla yeni yeni ilgilenmeye başlamışken Amerikalı Hukukçular uyuşmazlıkları yargı önüne götürme durumuna gelmişlerdir. 1970’lerin ortalarına dek bilişim suçları ile ilgili kriminolojik açıdan bilimsel bir araştırma yapılmamıştır. Yapılan ilk çalışmalar ise bilişim suçlarının yalnızca sınırlı bir kısmını kapsamaktadır.
• Bilişim suçları kavramının yaygın bir biçimde kullanılması ve öğrenilmesi bilimsel dergilerde korsan, bilgisayar virüsleri ve bilgisayar kurtçukları hakkında yazılar çıkması ile oluşmuştur. Bunun yanı sıra bilgisayar yazılımlarının genel olarak korsan kullanımı, para çekme makinelerinin kötüye kullanımı ve iletişim haklarında ve şirketlerinde yapılan yolsuzluklar gibi olaylar halka bilgi toplumunun zayıflıklarını göstermiş.

Bilişim suçlarının bilinen bir kavram olmasından kısa bir zaman sonra, 1980’li yılların başlarında, kişisel bilgisayarların üretilmesiyle, birçok kişi bilgisayar kullanmaya başlamış ve bilişim suçlarının niteliği de değişime uğramıştır. Böylelikle en iyi bilişim ajansları suçluların suçlarının yalnız hukuka aykırı menfaat sağlamak amacıyla işlenmediği, diğer başka menfaatler için de işlenebildiğini anlaşılmıştır. Buna örnek olarak; hastane bilgisayarlarının içeriğinin değiştirilmesi bilgisayar aracılığıyla kişisel gizliliğin ihlal edilmesi gibi yeni suç modelleri ortaya çıkmıştır. Bundan sonra ki, bu yeni sorunun ciddi bir şekilde ele alınması gerekliliği açıkça ortaya çıkmıştır.

Özellikle internet için web 2.0 teknolojisinin bulunması ve 1994 yılından itibaren yoğun bir şekilde kullanılmaya başlanmasıyla internet sayfası kullanılarak gerçekleştirilen hukuka aykırı eylemlerin artması, hem özel hukuk alanında hem de ceza hukuku alanında bu konuyla ilgilenilmesi sonucunu doğurmuştur. Özellikle kamu hizmeti veren büyük merkezi kuruluşların ve güvenlik kuruluşlarının veri tabanlarının, virüs adı verilen küçük yazılımlar sayesinde çökertilmesi veya truva atı verilen küçük yazılımlar sayesinde bunların içeriğinin öğrenilmesi ve değiştirilmesi, bu önemli sistemleri duyulan güvenin sorgulanmasını ve bunların güvenirliğinin gözden geçirilmesine neden olmuştur. Bu duruma karşı alınacak etkili önlemlerden biri olarak da ceza hukuku alanında çeşitli düzenlemelerin yapılması gerekliliği kaçınılmaz bir hal almış ve çeşitli ülkelerin hukuk sistemlerinde bu düzenlemeler yapılarak uygulamaya konulmuştur.

Bugün için bilişim suçlarının büyük bir çoğunluğu internet aracılığıyla, geriye kalan küçük bir kısmı ise diğer ağlar aracılığıyla işlenmektedir. İnternet siteleri, bilgisayarların birbiri ile iletişime geçmesini de sadece bir araç olmak konumunun ötesine geçmiş, adeta bir yaşam şekli haline gelmiştir. Bu ağ sistemi, günümüzde en çok tercih edilen ve yaygın olan araçtır; bu nedenle internetin bireysel kullanıcılara açılması ve yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanması ile sanal alan insanlara olan faydalarını yanında aynı zamanda hukuka aykırı içeriklerin dağıtılmaya başlandı ve organize suç örgütleri ile terör örgütleri için ilişki kurmaya hatta propaganda yapmaya yarayan bir araç haline gelmiştir.

Bu nedenle 1990’lı yılların özellikle sonlarına doğru ulusal hukuklarda yapılan bilişim suçları oranına ilişkin düzenlemelerin yanı sıra uluslararası alanda da konu yakından takip edilmeye başlanmış ve bu konuda ciddi adımlar atılarak konunun özelliği nedeniyle de uluslararası iş birliğini sağlayacak düzenlemeler yapılmaya çalışılmıştır.

Avrupa Konseyi de bu gelişmelerin dışında kalmamış bakanlık seviyesindeki toplantılarda dahi konu tartışılmış ve bilgisayarlar ile işlenen suçları önlemeye yönelik çeşitli kararlar alınmıştır. Bu çalışmaların neticesinde nihayet avrupa siber suç sözleşmesi, 23 Kasım 2001’de Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de imzaya açılmış ve yeterli taraf devletin sağlanmasıyla yürürlüğe girmiştir. Avrupa siber suç sözleşmesi, ülkemiz tarafından 10.11.2010 tarihinde imzalamış, 22.4.2014 tarih ve 6532 sayılı sanal ortamda işlenen suçlar sözleşmesinin onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun ile onaylanması uygun bulunarak 2.5.2014 tarihli ve 28988 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla Avrupa siber suç sözleşmesi hiç hukukumuzun bir parçası haline gelmiştir.

ABD’de ve Avrupa ülkelerinde bilişim suçları alanında uzun süre önce çeşitli hukuki düzenlemeler yapılmasına rağmen, ülkemiz açısından bu durum son 20 yıldan beri mevcuttur. Ülkemizde bu alandaki ilk düzenleme 1991 yılında 3756 sayılı yasayla 765 sayılı maddeler ilave edilerek bazı bilişim suçlarını düzenleyen “Bilişim Alanında Suçlar” başlıklı maddenin ortaya çıkmasıyla başlamıştır.

Ancak bilişim hukuku alanındaki yasama çalışmaları bunlarla sınırlı kalmayıp devam etmiş, internet kişilerinin sorumluluklarının tayin edilmesi amacıyla 2007 yılında 5561 sayılı yasa ve buna bağlı bir dizi yönetmelik gibi idare düzenleyici işlemler yapılmıştır.

Günümüzde bilişim suçlarıyla ilgili en sorunlu alanlardan bilişim korsanlığı, kimlik hırsızlığı ve hukuka aykırı ekonomik yarar elde etmeye yönelik suçlar olduğu görülmektedir bugün dünyada bilişim ve internet ile ilgili en hızlı büyüyen ve yayılan suç türü, bilişim korsanlığıdır. Bu suç telif haklarının ihlaline ve son 10 yılda inanılmaz şekilde artan hukuka aykırı yollarla veri elde etmeyi kapsamaktadır. Tüm bu eylemler, günümüzde en iyi bilişim ajansları ve firmalarını mağdur etmektedir. Bilişim korsanlarının suçlarının olağanüstü büyümesine neden olmuştur.

Diğer taraftan, dünyada teknolojinin çok hızlı ilerlemesi, iç internet ağı gibi durumlarda özellikle şirketlerin ve kamu kuruluşlarının koruma önlemlerini daha fazla arttırmalarını gereklidir. Bir bakıma için internet ağı ile dünya çapındaki dış internet ağının risk bakımından fazla bir farkı kalmamıştır. İç internet ağı kullanılan kuruluşların, bilişim suçlarına karşı iyi tanımlanmış, sistematik ve güncel güvenlik paketlerini kullanmaları bir zorunluluktur. Böylelikle, yetkisiz erişimleri engellemeleri ve ticari işlemlerin güvenliğini ve devamlılığını korumakla mümkün olabilecektir.

Bilişim ve iletişim teknolojileri sürekli gelişti ve evrim geçirdiği için, şu anda klasik suçlarla paralel ya da birlikte değerlendirilen bilişim suçları, gelecekte suçlu davranışlarının bütün türlerini ihtiva eden bir yapıya bürünecektir. Gelecekte bilişim suçları; uyuşturucu ticareti, insan kaçakçılığı, terörizm ve suç gelirlerinin aklanması suçlarımı daha çok içerisine alacaktır ve bunlar ayrılmaz bir bütün oluşturacaklardır.

The post Ankebut Group International ”Bilişim Suçlarının Tarihi Gelişimi” first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

Ankebut Group International

İnternetin Tarihi

Bilişim suçlarının ortaya çıkışı bilgisayarların yaygın olarak kullanılmaya başlanmasıyla olmuştur. Bilişim suçlarının işleme miktarının çok fazla sayıları ulaşması ve bu nedenle özellikle ceza hukuku açısından düzenleme yapılması ihtiyacının oluşması ise internetin tarihi sisteminin ortaya çıkması ve bunun kişilerin kullanımını açılmasıyla gerçekleşmiştir. Bu nedenle kısaca internet tarihçesinin aktarılması bilişim suçlarının gelişme sürecinde anlaşılması açısından yararlı olacaktır.

Web 2.0 gelişmesinde itici gücü oluşturan olgu, o zaman ki 2 süper güç arasındaki mücadele ve karışıklıkla duyulan kaygıdır. Sovyetler Birliği’nin 1957 yılında geliştirdiği uzay aracının dünya yörüngesine göndermesiyle Amerika Birleşik Devletleri’nde sovyetlerin teknolojik gücü daha iyi anlaşılmıştır. ABD’de bulunan ve Amerikalıların tank olarak adlandırdıkları askeri ve politik strateji geliştirme kuruluşlarından olan bir şirket tarafından nükleer savaş sonrası haberleşmenin nasıl sağlanacağı kaygısıyla böyle bir sistemin geliştirilmesi fikri ilk kez 1964 yılında ortaya çıkmıştır. Bunun üzerine Amerika Birleşik devletlerinden nükleer bir savaş halinde ya da bir sosyal karışıklık durumunda hem ülke yöneticilerinin birbiriyle hem de askeri kaynakların çeşitli silah üreticileri ile haberleşmesini güvenli ve kesintisiz bir şekilde gerçekleştirmek için, tek bir servis sağlayıcı bilgisayara bağımlı olmadan birçok bilgisayarın birbiriyle iletişim kurduğu bir ağ sistemini gerçekleştirebilmek için çalışmalara başlanmıştır. İnternet ve internetin suçluları günümüze kadar gelmiştir. Eğer sizlerin adına yalan haber hazırlanırsa ve paylaşılırsa firmamızın Google‘dan haber kaldırma içeriğini inceleyebilirsiniz.

Bu sistemi gerçekleştirebilmek için Amerikan Savunma Bakanlığı bünyesinde bir daire kurulmuş ve bu daire bazı askeri projelerin birbirlerine bağlanan ve veri aktarımı yapan bilgisayarlarla desteklenmesi işiyle görevlendirilmiştir.

İnternet sitelesi veya sayfası sisteminin mucidi denilebilecek kişi ise bir psikologdur. Bu kişinin çalışmakta olduğu şirketi bilgisayar alanına yönlendirmesi ve bu şirketin internet projesinin ihalesini kazanmasıyla projeyi uygulama şansı bulmuştur. Böylece bilgisayarların bir merkeze bağlı olmadan akustik yolla birbirlerini tanımaları ve iletişim kurmaları için gerekli çalışmaları başlatmış, birbiriyle uyumsuz ve bağlantısız çok sayıda bilgisayarın bağlantısını yapmış ve herhangi birinin devre dışı kalması halinde dahil diğerlerinin birbirlerine bağlı kalarak çalışmasını sağlamıştır.

Bundan sonraki adımda uygulamaya geçilmiş ve ilk olarak 1969 yılında Kaliforniya’daki üç ayrı merkez ile bir merkez arasında bulunan toplam 4 düğüm noktasındaki bilgisayarlar arasında, geliştirilen bu teknoloji sayesinde bilgi aktarımı sağlanmıştır. Bunun başarıya ulaşması neticesinde proje halinde bulunan internet resmen uygulamaya konulmuştur ve internetin tarihi oluşmaya başlamıştır. Bu sistemden önce ordu sonra da üniversiteler faydalanmaya başlamıştır.

Bir süre sonra bu sistemin yaygın şekilde kullanılmaya başlaması ve internet ağı sistemine bağlı bilgisayarların farklı türde ve yapıda makineler olması nedeniyle bunlar arasında iletişim kurma sorunları baş göstermiştir. Bu sorunların giderimi için bugün dahi kullanılan TCP/IP protokolünün 1968 yılında temelleri atılmış ve 1983 yılında protokol tam olarak oluşturulmuş ve uygulamaya konulmuştur.

Amerikan ordusu, 1980 yılından itibaren internetin yalnızca askeri birlikler için kullanılmasından vazgeçmiş ve ağ, sivil kuruluşlarında kullanımına açılmıştır.

Bir süre sonra Amerikan ordusu bu ağdan ayrılarak kendine MİLNET isimli yeni bir sanal ağ kurmuş diğer ağı tamamen sivillerin kullanımına bırakmıştır. Bu arada Batı Avrupa’da ve Japonya’da benzer gelişmeler yaşanmış, buralarda da ağ sistemleri geliştirilmiştir. Amerika dışında kurulan ilk ağ sistemi ise İngiltere’de geliştirilen ağ sistemi olmuştur.

1989 yılında web 2.0 teknolojisinin, 1990 yılında ise bunun dayandığı en temel dosya transfer Protokolü olan “http” protokolünün geliştirilmesiyle eski sistemdeki internet tamamen ortadan kalkmış, bütün ağ omurgalarının 1994’te birleşmesi ve bireysel kullanıma tam anlamıyla açılmasıyla gerçek anlamda internet ortaya çıkmış ve milyonlarca bilgisayarı ve kullanıcıyı her türlü bilgiye ve iletişime ulaştıran ağ sistemi internet adıyla insan yaşamındaki yerini almıştır. İnternet bu yapısıyla dünyayı sanal alanda küçültmüş ve son zamanların gündemde olan deyimi küreselleşmenin sembolü haline gelmiştir. İnsanlar tarafından bu kadar sıkı kullanılması belirli başlı sıkıntıları da doğurmaktadır. Mesele atılan iftiralar ve yazılan yalan haberler insanlara sıkıntı vermeye başlamıştır. Eğer başınıza böyle bir durum geldiyse firmamızın verdiği Google’dan haber silme hizmetimiz tam sizler için.

Türkiye’de ilk internet bağlantısı 12 Nisan 1993 tarihinde TÜBİTAK tarafından desteklenen bir projeye bağlı olarak Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde gerçekleştirilmiştir, öncelikle akademik çevrelerde bilimsel veri iletimi ve iletişim için kullanılan internet sayfası, çok kısa zamanda ülkemizde de bireysel kullanıma geçmiştir. Ülkemizde alan adı tahsisi Orta Doğu Teknik Üniversitesi bünyesinde bulunan bir birim tarafından yapılmakta, internetin altyapısının kurulması ve işletilmesi Türk Telekom tarafından yapılmakta, interneti geliştirme ve takip etme görevi ise Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde kurulan İnternet Üst Kurulu tarafından yerine getirilmeye çalışılmaktadır. Ancak alan adı tahsisine ilişkin bu oluşum yerini başka bir yapıya bırakmaktadır, bunun altyapı çalışmaları bitmek üzeredir.

1994 yılından itibaren bugün anlaşılan anlamda internetin tarihi ve benzer konuların oluşması ve milyonlarla ifade edilen kullanıcının sisteme dahil olmasıyla bu durum ticari şirketlerin de ilgisini çekmiş ve bu alana yatırımlar yapılmıştır. Ticari alanda birçok işlem, Özellikle de bankacılık işlemleri internet üzerinden yapılmaya başlanmış, bu durum beraberinde bilişim suçlarının işlenme sayısında patlamaya neden olmuştur.

BİLGİSAYARIN TARİHİ

• Birinci Dönem

Bu ayrıma göre 1940 – 1958 arası 1. dönem olarak kabul edilmektedir. Bu dönemde Amerikan ordusunda topçu atışlarının hesaplamasında kullanılmak üzere ilk bilgisayar geliştirilmiştir ve bilgisayarın tarihi ortaya çıkmıştır. Bu makine ağır işleyen, çok yer kaplayan ve pahalı bir araç olmasına rağmen ilk elektronik devrelere sahip bilgisayar olma özelliğine sahiptir, bu nedenle bilgisayar tarihinde ilk bilgisayar olarak anılmaktadır.

Bu dönemde 1951 yılında ticari amaçlı olarak üretilen ilk bilgisayar olan bilgisayar Amerikan şirketi tarafından geliştirilmiş ve Amerikan nüfus bürosuna kurularak çalıştırmıştır. Bu dönemde günümüz bilgisayar teknolojisini etkileyen en önemli gelişme, daha az elektriğe ihtiyaç duyarak çalışan ve yarı iletken kristalden oluşan transistörün bulunuşudur. Bu önemli buluş sayesinde ünlü bilgisayar üreticisi büyük derecede boyut ve enerji kazanımı sağlayan ilk bilimsel bilgisayar olan makineyi üretmiştir.

• İkinci Dönem

olarak kabul edilen 1958 – 1964 yılları arasındaki dönemde 1. dönemden farklı olarak bilgisayarın donanım unsurundan çok yazılım unsurunda gelişmeler sağlanmıştır. Bu dönemdeki gelişmeler sayesinde bilgisayarın donanım unsurunun özelliklerinden bağımsız olarak yazılım üretilebilmesi ve geliştirilebilmesi sağlanmış, ayrıca geliştirilen web yazılım dilleri sayesinde yazılım uzmanlarının makine dilini bilmeksizin yazılım üretebilmesi sağlanmıştır. Bu alanda 2. döneme ait önemli bir gelişme de İşletim yazılımlarının geliştirilmesidir.

2. dönemde bilgisayarın donanım unsurundaki en önemli gelişmeler ise, transistörlerin ileride “mikro çipleri”oluşturacak şekilde çok büyük boyutlara indirgenmesi ve Amerikalıların temel yapı taşı silisyum olan transistörlü işlemciyi bulmasıdır.

• Üçüncü Dönem

1965 – 1971 yıllarını kapsayan bu dönemde, ilk önemli gelişme transistörlerin yerini tümleşik devrelerin almasıdır. Bu dönemde bilgisayarlar, bilgi işlem merkezlerinde ya da bilimsel kurumların araştırmalarında kullandıkları ulaşılmaz araçlar olmaktan çıkmış çoklu programlamanın geliştirilmesi ve zaman paylaşımlı kullanım sayesinde iş hayatında gündelik işlerde kullanılan makineler haline gelmiştir, bilgisayarın tarihi yeniden şekillenmeye başlamıştır.

Bu dönemin önemli bir özelliği de bilinen ilk bilişim suçunun 18 Ekim 1966 tarihli gazetede yayınlanan “bilgisayar uzmanı banka hesabında tahrifat yapmakla suçlanıyor” başlıklı haber ile kamuoyuna yansıması ve yeni tür bir suç işleme şeklinin ortaya çıkmasıdır.

• Dördüncü Dönem

1971’den günümüze kadar uzanan ve şimdilik son dönem olarak belirlenen bu dönemde üretilen bilgisayarların önceki dönemde üretilen bilgisayarlardan en büyük farkı işlemcilerinde artık transistörlerin yerine 3. dönemde geliştirilen tümleşik devrelerin kullanılmasıdır.

Bu dönemdeki en büyük yenilik web yazılım ve diğer yazılımların geliştirilerek her türlü iş için bilgisayarların kullanılabilir hale getirilmesidir. Buna paralel olarak 1978 yılında öncelikle Apple bilgisayar şirketinin sonrasında diğerlerinin, bilgisayarın işlemci ve bellek bölümlerinin tümleşik devrelerin geliştirilmesiyle küçültülmesi sayesinde, az maliyetli orta ve küçük çapta iş yerlerine ticari açıdan hedef belirlenmesi ve bunu gerçekleştirmesiyle bilgisayarların çok sayıda yerde kullanılmaya başlanmasıdır. 1981 senesinde kişisel bilgisayarın üretilmesi ve bunun sayesinde herkesin iş yerine ve evine bilgisayarın girip kullanıcı sayısının milyonlarla ifade edilmeye başlanmasıyla bu dönemde en belirgin özelliğini göstermiştir ve bilgisayarın tarihi üzerine noktayı koymuştur.

1990’lı yılların ortalarından itibaren internet sitesi, kişisel kullanıma açılması ise bu dönemdeki şimdilik en sonun ve en önemli yenilik olmuş ve pek çok değişikliği de beraberinde getirmiştir.

Aslında burada 5. dönem Olarak bireylerin aktif olarak internet sitelerinin yapım süreçlerine katılmaları, hatta web 2.0 teknolojisi ile bir kişinin oluşturduğu ve yönettiği internet sitesine üçüncü kişilerin içerik girebilmesi, bilişim sistemlerinin elektronik ticarette çok yaygın kullanılması, klasik postanın yerini elektronik posta ile haberleşme ve bırakması ve bilişim sistemlerinin multimedya özelliklerini çok gelişmesi gösterilebilir. Dolayısıyla 5. dönemi bunların bir bütün olarak insanın gündelik yaşamına girmesi ve geri dönülmez bir biçimde ayrılmaz bir parçası haline gelmesi oluşturmaktadır.

The post Ankebut Group International ”İnternetin Tarihi ve Bilgisayarın Tarihi” first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

Ankebut Group International

Sosyal Medya Yönetimi ve Firmamız

Sosyal medya yönetimi veya bir başka deyişle yeni medya, zaman ve mekan sınırlaması olmadan, mobil tabanlı olarak, paylaşımın ve tartışmanın esas olduğu bir insani iletişim şekli olarak ortaya çıkmıştır. Sosyal medya platformlarında insanlara buluşma sağlanması ve iletişimde bulunması mümkündür. Bunun sayesinde insanlara doğrudan yardım edilmesi, insanlardan yardım alınması, kişilerin sorularına cevap verilmesi ve kendi sorularını sorması olanaklı hale gelmiştir. Bu bakımdan sosyal medya danışmanlığı eğitim yollarından bir tanesi haline gelmiştir.

Bu teknoloji, telekomünikasyonun ve sosyal iletişimin sözlükler, görseller ve ses dosyaları yoluyla sağlandığı bir yapıya sahiptir. Dolayısıyla insanlar kendilerine ya da çevrelerine ait öykülerine deneyimlerini bu alanda kolaylıkla paylaşabilmektedir, böylelikle hiç tanıma ve bilme fırsatımız olmadığı olaylar ve yaşantılar hakkında kolaylıkla bilgi sahibi olmamız mümkün hale gelmiştir.

Sosyal medya platformu; gazete, televizyon ve film gibi geleneksel medyadan farklılıklar gösterir. Geleneksel medya bilginin yayınlanması için genellikle belirli ve yüksek miktardaki maddi kaynağı ihtiyaç duyarken, sosyal medyanın bilgiyi yayımlamak veya bilgilere erişmek için kullanılması göreceli olarak masrafsız ve erişimi araçları herkese açıktır, hatta kurumlar yanında bireyler dahi bu mecraları kullanabilirler. Ayrıca sosyal medyada bir matbaa kurulması için gerekli olan yatırımı ve ruhsata veya televizyon, radyo yayın yapmak için zorunlu olan lisansla ihtiyaç duyulmaz.

Sosyal medyadan sonra insan hayatında birçok şey değişmeye başlamıştır. Sosyal medyada var olan içerik, kullanıcı tarafından oluşturulduğundan yaratıcılık önem kazanmaya başlamış ve katılım çağı doğmuştur. Medyanın içeriğini üretenler ile videoyu izleyenler arasındaki katı ayrımı ortadan kalkmıştır. Bu oluşuma bağlı olarak değişim hızı artmıştır. İnsanlar için objektif olmak ve yeniliklerde başı çekmek önem kazanmıştır. Gerçekler değil fikirler önem kazanmış, objektif olmak değil içten olmak önemli hale gelmiştir.

Sosyal Medya Tanım

İnternet siteleri ilk çıktığı zamanlarda web siteleri yalnızca bunların sahipleri veya idarecileri tarafından siteye yüklenen içeriklerle sınırlıydı. Yani klasik medya araçlarında olduğu gibi tek taraflı bir bilgi iletimi söz konusuydu. Web sitesi ziyaret edenler ya da bir şekilde siteden faydalananların içeriği yüklemesi en azından görüşlerini, yorumlarını sitede bulundurmaları mümkün değildi. Bu tek taraflı klasik yayıncılık web 2.0 teknolojisinin bulunması ve uygulamaya konulması ile değişmiştir.

Web 2.0 teknolojisi, tek yönlü bilgi paylaşımından, çift taraflı ve eş zamanlı bilgi paylaşımını ulaşmasını sağlayan medya sistemidir. Bu sistemin bireysel kullanıcıların hizmetine sokulmasıyla birlikte sosyal medya olarak adlandırılan olgu gerçekleşmiştir. Böylelikle internet ortamında herkes yayıncı olabilmiş, herkes görüşlerini ve yorumlarını anlık olarak iletebilir ve duyabilir hale gelmiş, internet sitesi gerçek anlamda herkesin kullanımına açılmıştır.

Sosyal medya; geleneksel medyayı diyaloğa çeviren, web tabanlı olan ve mobil teknolojileri kullanan yeni bir medya türüdür. Andreas Kaplan sosyal medyayı ‘‘web 2.0 teknolojisinin ideolojik ve teknolojik kurumları üzerine inşa edilmiş ve kullanıcı merkezli yaratım ve değişikliklere izin veren bir grup internet tabanlı uygumalar bütün’’ olarak tanımlar.

Sosyal medya, yoğun sosyal etkileşim için sosyal iletişimin ötesine geçen bir medya şeklidir. Her zaman ve her yerde erişilebilir ve ölçeklendirilebilir iletişim teknikleri ile mümkün hale gelen sosyal medya, esasen organizasyonların, toplulukların ve kişilerin iletişimlerinin yönünü ve mecrasında değiştirmiştir.

Sosyal Medyanın Yönetim Biçimleri

Sosyal medya; dergiler, internet forumları, fotoğraflar, resimler veya videolar gibi çok sayıda değişik formu içinde barındırmaktadır.

Sosyal medya şu teknolojileri içermektedir: yazı alanları, resim paylaşım, duvar postalamalar, elektronik posta, anlık iletiler, müzik paylaşımı, çoklu arama ve internet tabanlı sesli iletişim. Ayrıca adları burada sayılmayan pek çok diğer uygulamada sosyal medyanın oluşturulmasında kullanılmaktadır. Bu sosyal medya yönetim servislerinin çoğu, sosyal ağ yığını platformları ile entegre edilebilmekte ve genellikle bu şekilde çalışmaktadır.

Sosyal medya servislerinin fonksiyonel 7 temel ilkesinin (kimlik, konuşmalar, paylaşım, bulunma, kişisel ilişkiler, itibar ve gruplar) hepsine birden ya da bazıları üzerine nasıl odaklanıldığını tanımlayan bir genel çerçeve çalışması yapmışlardır. Bu temel ilkeler, sosyal medyanın Hedef kitlesinin bağlantılı ihtiyaçlarının anlaşılmasına yardım etmektedir. Örneğin, sosyal medya yönetimi kullanıcıları genellikle kimliğe, itibarı ve ilişkilere dikkat etmektedirler; benzer şekilde video platformları kullanıcıları ise öncelikle temel ilkelerden paylaşıma, konuşmaya, gruba ve itibara önem vermektedirler.

ABD’de sosyal medya ile ilgili yeni teknolojiler içeren patent başvurularında çok hızlı bir artış bulunmaktadır. ABD’de sosyal medya alanında her yıl çok sayıda patent başvurusu yapılmakta ve çok sayıda da patent verilmektedir. Yayınlanan başvuruların sayısında geçtiğimiz 5 yılda çok hızlı bir artış olmuştur. Şu an için yapılmış 250 yayınlanmış başvurunun bulunduğu belirtilmektedir. Bunlardan yalnızca 10 tanesi patent olarak yayınlanmıştır. Aradaki fark ise büyük ölçüde geçmiş yıllardan sonuçlanmamış olarak kalan patent incelemelerine dayanmaktadır, bunlar ise iş yapın metotlarına ilişkindir. Dolayısıyla sosyal medya oluşmasında kullanılan formlar, araçlar ve mecralar bitmez tükenmez bir şekilde yenilenmekte, gelişmekte ve üretilmektedir. Bu alan başlı başına bir sektör haline geldiği için yakın zamanda bu alandaki buluşların artış hızının yavaşlaması ya da durması beklenmemelidir.

Sosyal Medyanın Yönetimi ve Endüstriyel Medya Farkı

Sosyal medyadan farklı olarak geleneksel medya; endüstriyel medya gibi medya türlerinden oluşmaktadır. Bunlardan endüstriyel medya aslında diğerlerini de kapsayan, daha çok bir endüstri haline gelen ve temeli ekonomik çıkar ilişkilerine ve kar elde etmeye dayanan medya türüdür.

İş yaşamı, sosyal medyaya tüketici merkezi  olarak yaklaşmaktadır. Sosyal medyanın bütün tanımlarının içinde yer alan genel konu başlıklarından birisi ise, sosyal medyanın çeşitli değerlerin yeniden yaratımı için teknolojinin ve sosyal etkileşimin bir karışımı olmasıdır. Dolayısıyla tüketiciler nezdinde çeşitli değerlerin yeniden yaratımı için sosyal medya yönetimi kullanılmaktadır.

İnsanlar bilgiyi, eğitimi, haberleri ve diğer verileri elektronik veya yazılı medyadan elde etmektedirler. Sosyal medya, yukarıda da belirtildiği üzere gazete, televizyon ve film gibi geleneksel medyadan farklıdır. Genellikle bilgi yayımlamak için önemli ölçüde kaynak gerektiren endüstriyel medya ile karşılaştırıldığında, sosyal medyanın göreceli olarak pahalı olmadığı ve yayın yapmak isteyen ya da bilgiyi yayımlamak veya bilgiye ulaşmak isteyen kişiler ve hatta kişilere ait özet bilgiler açısından erişimi ve iletimi mümkün kıldığı görülmektedir.

Hem sosyal medyanın hem de endüstriyel medyanın paylaştığı karakteristik özellik ise, ister küçük olsun ister büyük olsun hedef kitleye erişebilme kapasitesidir. Örneğin bir yazı ya da televizyon programı milyonlarca kişiye ulaşabildiği gibi hiç kimseye ulaşmaması da mümkündür. Dolayısıyla her iki medyanın da geniş kitlelere ulaşabilme kapasitesi bulunmaktadır.

Sosyal medya yönetimi ve geleneksel medya arasındaki farkları tanımlamaya yardımcı olacak özellikler kullanılan yönteme göre farklılık gösterebilir. Bu özelliklerden bazılarını şöyle sıralayabiliriz.

1. Erişim: hem geleneksel medya hemde sosyal medya teknolojileri herkesin geniş kitlelere erişebilmesi ne olanak tanır.
2. Erişebilirlik: geleneksel medya için üretim yapmak genellikle özel şirketlerin ve hükümetlerin sahipliğindedir; sosyal medya araçları herkes tarafından az maliyetle veya maliyetsiz kullanılabilir.
3. Kullanılırlık: Geleneksel medya üretimi çoğunlukla uzmanlaşmış yetenekler ve eğitim gerçekleştirmektedir. Çoğu sosyal medya mecraları için bu geçerli değildir veya bazı durumlarda yetenekler tamamen değişmiş ve yenidir, yani herkes üretimde bulunabilir.
4. Yenilik: Geleneksel medya iletişim nerede meydana gelen zaman farkı (günler, haftalar, hatta aylar) anında etki ve tepkisi olan sosyal medyayla kıyaslandığında uzun olabilmektedir, zira tepkilerin zaman aralığına katılımcılar karar verir. Geleneksel medya sosyal medya uygulamalarına adapte olmaktadır, dolayısıyla yakın zamanda bu farklılık ortadan kalkacaktır.
5. Kalıcılık: geleneksel medya yaratıldıktan sonra değiştirilemez, örneğin bir dergi makalesi basıldıktan ve dağıtıldıktan sonra aynı makale üzerinde değişiklik yapılamaz; oysa sosyal medya yorumlar veya yeniden düzenleme ile anında değiştirilebilir.

Toplum medyası ise, endüstriyel ve sosyal medyanın ilginç bir karışımından oluşmaktadır. Gerçi bazıları profesyoneller, bazıları da amatörler tarafından işletilen bazı web, gazete, radyo, internet ve televizyonlara toplumun sahip olduğu durumlar vardır. Ancak bu durumda dahi hem profesyoneller hem de amatörler sosyal medyanın ve endüstriyel medyanın çalışmalarını kullanmaktadırlar.

The post Ankebut Group International ”SOSYAL MEDYA” first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

Bilişim Suçu

Bilişim Suçluları

Bilişim suçu ilk olarak bilgisayarın ana vatanı olan Amerika Birleşik Devletlerinde ortaya çıktığı için bu yeni suç türünün isim babalığını yapmak görevi de Amerikan hukukçularına düşmüştür. Bu amaçla computer related crime (bilgisayar bağlantılı suç), computer assisted crime (bilgisayarla işlenen suç), crimes against computer (bilgisayara karşı işlenen suçlar)  gibi kavramlar kullanılmışsa da bugün için Amerikan öğretisinde hemen hemen yaygın bir şekilde computer crime (bilgisayar suçu) terimi kullanılmaktadır. Amerikan hukukunda bu kavramın açıklaması “bilgisayar verilerinin çalınması ya da sabote edilmesi veya herhangi bir suçun işlenmesi için bilgisayarın kullanılması gibi bilgisayar teknolojisini gerektiren su çeşidi” şeklinde yapılmaktadır. Alman hukukunda ise bu kavramı karşılamak üzere Computerkriminalität terimi kullanılmakta; ancak bilgisayarın bir makine olduğu ve suç işlemeyeceği, bu terimin ise yanlış anlamlara yol açabileceği nedeniyle eleştiriye uğramaktadır. Bu nedenle Computerkriminalität teriminin computermissbrauch sözcüğü ile değiştirilmesi önerilmektedir.

Ülkemizde ise bu konuda tam anlamıyla bir kavram kargaşası yaşanmaktadır. Siber suç, sanal suç, internet suçu, bilgisayar suçu, en iyi bilişim şirketleri bu konularda suç hukuku, bilgisayar ile ilgili suç, bilişim sistemi aracılığı ile işlenen suç, bilişim firmaları alanında işlenen suç, bilgisayarlara karşı işlenen suç ve bilişim suçu bu alanı karşılamak için kullanılan kavramlardır.

Ancak öğretide bu kavramların birçoğuna çeşitli yönlerden eleştiriler getirilmektedir. Örneğin “internet suçu” kavramına internetin bilişim suçlarına zemin hazırlayan biri olduğu, her ne kadar internet kullanımı en yaygın ha olsa da bunun dışında internet ve ekstranet gibi başka bilgisayar ağlarının da bulunduğu ve bu diğer ağlar aracılığıyla da bilişim suçlarının işlenmesini mümkün olduğu, bilişim suçlarını işledikleri ortama göre, farklı şekillerde isimlendirilmesinin doğru olmadı yönünde eleştiriler getirilmiştir.

Yine “siber suç”kavramı ve bunun Türkçeleştirilmiş hali olan “sanal suç” kavramı, amaçlanan kavramı ifade etmekte yetersiz kalması ve işlenen suçların sanal değil tamamen gerçek olması yalnızca kimi zaman internet gibi bilişim ağları üzerinde işlenmesinin bu suçların fiziki gerçeklikten yoksun olduğu anlamına gelmediği belirtilerek eleştirilmiştir. Son zamanlarda özellikle kolluk güçleri tarafından özellikle “siber suç”kavramının kullanılması yaygınlaşsa da bunun yabancı kökenli olması ve aynı kavramı karşılayacak anadilimizde “bilişim suçu” kavramının bulunması nedeniyle bu terimi kullanmayı uygun bulmuyoruz.

Bilgisayar suçu kavramına yönelik eleştirilerde ise, bilgisayarın tek başına suç işlemeyeceği bununla kastedilenin bilgisayar aracılığıyla işlenen suç olduğu, Nasıl bıçak ile işlenen bir suça “bıçak suçu” denmiyorsa, bilgisayar aracılığıyla işlenen bir suça da bilgisayar suçu denilmesinin anlamsız olduğu ifade edilmektedir.

Bilgisayarlara karşı işlenen suç ve bilgisayar aracılığıyla işlenen suç kavramları ise olguyu tek taraflı ifade etmeleri ve aslında çok boyutlu olan bu yeni suç işleme modellerini tam olarak kapsayamamaları nedeniyle yetersiz kalmaktadır. Ancak suç tipleri incelenirken, suç tipine dahil olsun ya da olmasın failin suç işlemekle hedeflediği amacın göz önünde bulundurulması ve bu şekilde söz konusu kavramların kullanılması suretiyle böyle bir ayrımın yapılması mümkündür. Aslında bu durum bilişim sistemlerinin de bir özelliğini yansıtmaktadır; zira bilişim sistemleri, bu tür suçlarda hem araç ve hem de bu suçları işleyen faillerin hedefi durumundadırlar. Ankebut Group International ekibi olarak bu duruma bir son vermeyi amaçlıyoruz.

Bugün için öğretide “bilişim suçları’’ kavramı üzerinde uzlaşmaya varıldığı görülmektedir. Nitekim 2000’li yılların başından itibaren hem yasal düzenlemelerde, hem öğretide hem de uygulamada görüş birliği halinde bu kavramın tercih edildiği görülmektedir. Dolayısıyla bilişim suçları, genel olarak kabul gören ve kullanılan bir kavram haline gelmiştir.

• Bilişim Suçu Kavramının İçeriği

Bilişim suçlarının tanımına ulusal hukuk düzenlemelerinde rastlanılmamaktadır. Buna koşut olarak konuyla ilgili uluslararası hukuk düzenlemelerinde de bilişim suçlarının bir tanımı yapılmamaktadır. Bu tanımın yapılması yerine her iki hukuk kaynağı olarak da eylemlerin çeşitliliği nedeniyle tek tek suç oluşturan eylemlerin belirtilmesi ve tanımlanması yoluna gidilmiştir.

Öğretide ise bilişim suçlarının bir çok tanımı yapılmıştır; ancak bu tanımların birisi üzerinde ya da bir başka tanım üzerinde henüz bir uzlaşmaya varılamamıştır; çünkü tanım yapılırken hangi eylemlerin bilişim suçu olarak değerlendirilip hangilerinin bu kapsam dışında bırakılacağı açıklığa kavuşturulamamıştır.

Özellikle bilişim sistemlerine ve verilere karşı bilişim sistemleri kullanılarak işlenen bilişim suçları, hem bilişim teknolojisine ilişkin bilgi birimi hem de bu alanda özel bazı yetenekler gerektirdiği için, farklı yapıda ve kriminolojik açıdan belli nitelikte failleri gerektiren, aslında herkesin işleyemeyeceği “üst seviye’’ suçlardır. Buna bağlı olarak bu suçların her gün yeni işleniş modelleri de ortaya çıkmaktadır. En iyi bilişim firmaları bu konuda suçlarının özellikleri ve teknolojiyle birlikte sürekli yenilenmesi nedeniyle, kriminologlar, yasa koyucular, öğreti ve uygulayıcılar arasındaki tanım tartışması süreklilik göstermekte ve tek bir tanım üzerinde uzlaşma sağlanamamaktadır.

Bilişim suçunun ortaya çıkmasıyla ve bunun hukuk alanındaki etkilerini ortaya çıkarmasıyla birlikte bu konuda yapılan ilk tanımlarda bilgisayarla ilgili gerçekleştirilen her türlü eylem bilişim suçu olarak değerlendirilmiştir. Giderek bu konuda yasalaştırma yoluna gidilmesi ve uygulamada bir çok somut olaya bağlı olarak yargı kararlarının ortaya çıkması sonucunda “suçla korunan hukuksal değer’’ ölçütü esas alınarak her türlü eylemlerin ise geniş anlamda bilişim suçlarını oluşturdukları kabul edilmiş ve buna göre tanımlar yapılmıştır; ancak bunlar tanım yapma konusundaki güçlükleri gidermemiştir. Bu sorunu gidermek ve açık bir tanım yapabilmek amacıyla yazarlar, çeşitli ölçütleri esas alarak bilişim suçlarını tanımlamaya çalışmışlardır ve bu yazarların esas aldığı değerler de belirli bir sınıflandırmaya tabi tutulmuştur.

Buna göre bilişim suçu 6 farklı ölçüt dikkate alınarak tanımlanmaktadır, bunlar: bilgisayarın amaç veya araç olmasını arayan tanım, bilişim suçlarını mal varlığı ihlalleriyle sınırlayan tanım, bilişim sistemleriyle herhangi bir şekilde bağlantılı olan suçları esas alan tanım, bilgisayar kullanımını esas alan tanım, suçu işlenen faili esas alan tanım ve sınıflandırmaya tabi tutulamayan tanımlardır. Örneğin Karagülmez, bilişim suçlarını “fiziki yapısını zarar verme fiilleri”, ”bilgisayarım tek başına çalışma sistemine ilişkin fiiller” şeklinde genel olarak ikiye ayırarak incelemekte ve tanımlamaktadır.

Ancak bu ölçütlerden hareket edilerek bir tanım yapılması da istenilen sonucu elde edilmesini sağlamamıştır. Bu nedenle kavran tartışmasından çok bu kavram altında hangi suçların düzenlendiği önem kazanmaktadır. Bize göre bilişim alanındaki hızlı gelişimi dikkate alan ve yeni teknoloji sayesinde ortaya çıkabilecek yeni eylem türlerini de kapsamaya çalışan, bir başka deyişle sınırlı olmayan ucu açık bir tanımı yapılmasına çalışılması doğru bir yaklaşımdır. Ancak bu yapılırken ceza yasalarında yer alan ve geleneksel suç tiplerinden hiçbir farkı olmayan bir suçu da sırf suçun bir işleniş modelinde bilişim sistemleri kullanılıyor diye bilişim suçu olarak değerlendirmeye neden olacak genişlikte bir tanımın yapılmasından kaçınılmalıdır.

Ayrıca bilişim suçlarının tanımı yapılırken dikkat edilmesi gereken bir başka konu da sanal sistemlerinin daima bu eylemlerin gerçekleştirilmesi için araç olmasıdır. Eylemi gerçekleştiren fail görünüşte kendisine hedef olarak bilişim sistemini seçmiş gibi görünse de daima gerçek hedef bu sistem dahilinde ki veriler ya da sistemin işleyişidir. Bu konular üzerine Ankebut Group International olarak çalışmalar gerçekleştirmekteyiz.

Zaten bir bilişim sisteminin içindeki verilere ya da sistemin işleyişine zarar vermek kastı olmaksızın yalnızca fiziki varlığının zarara uğratılması ya da alınıp götürülmesi açıklanmaya çalışan bilişim suçlarının değil, ceza kanunda düzenlenmiş başka suçların korumaya amaçladığı hukuksal değeri ihlal eder.

Dolayısıyla bilişim suçlarını tanımlamadan önce, hangi suçların bilişim suçu olarak tanımlanacağını belirlemek üzere üçlü bir ayrım yapılmayı uygun buluyoruz. Buna göre ilk grupta bilişim sistemlerinin ve/veya içerdiği verilerin işeyişine, bütünlüğüne, güvenliğine karşı işlenen suçların yer aldığı (TCK m.243, 244, 245, 135, 136, 138 g,b,); ikinci grupta bilişim sistemlerinin kullanılmasının suçun nitelikli unsuru olarak tanımladığı suçların yer aldığını (TCK m142/2-e, 158/1-f gibi); son olarak bilişim sistemlerinin yalnızca bir araç olarak kullanıldığı ancak suçun unsuru olarak ayrıca tanımlanmadığı suçların yer aldığını (TCK m.124, 125, 132, 133,134,226 gibi) düşünüyoruz.

O halde biri geniş anlamda diğeri ise dar anlamda olmak üzere iki farklı bilişim suçu tanımı yapılması mümkündür. Geniş anlamda bilişim suçu, bilişim sistemlerinin ve/veya verilerin kullanıldığı ya da bu sistem ya da verilere karşı işlenen her türlü suçtur. Dar anlamda bilişim suçu ise, verilere ve/veya bilişim sistemlerine veya sistemin/verilerin düzgün ve işlevsel işleyişini, güvenliğine ya da bütünlüğüne karşı işlenen suçlardır. Biz bilişim suçları ifadesinden “dar anlamda bilişim suçları’’ olarak anladığımızı ifade etmeliyiz.

The post Ankebut Group International ”Bilişim Suçu” first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

ANKEBUT GRUBU ULUSLARARASI

Bilgisayarın Çalışma Mantığı ve Sistemi

Bilgisayar nasıl çalışır ? Bilgisayar ve diğer elektronik hesaplama aygıtları ikili sayı sistemine dayalı kodlama yöntemiyle kullanılmaktadır. Matematikçi Dr. Claude Shannon matematik formüllerin bağlantı süreçlerini ikili kod ve hesaplama şekilleri olarak adlandırılmıştır.

Bilgisayarlar tamamen fizik kurallarına göre çalışan araçlardır, elektrik devrelerinin açık yada kapalı durumda olmasına göre hareket eder ve işlemlerini yaparlar. Simgesel olarak açık ve kapalı olma durumları ”1” ve ”0” rakamlarıyla belirtilir. Buna ikili tabana dayalı bilgisayarlarda denilebilir. Bu ikililerden ikisinin bir araya gelmesi temel veri birimi olan ”bit”i meydana getirir. Bu kit’lerdeki açık ve kapalı olma durumlarına göre elektrik akımı devrelerden geçmekte ya da geçmemektedir. Buna göre bilgisayar belli bir düzen ve mantık içerisinde işlemleri sonuçlandırmaktadır. Bu bilgiler ışığında bilgisayarın yalnızca ”1” ve ”0”ları okuyabildiği ve anlamlandırabildiği görülmektedir. Bilgisayarın kullanıcısı olan insanlar için ise bu devrelerin açık ve kapalı olması durumu bir anlam ifade etmekte; bunlar için anlamlı yazılar, grafikler, sesler ve görüntüler işe yarar ve kullanışlı olmaktadır. İşte ”yazılım dilleri”, bitlerden oluşan makine diline insanların anlayacağı işaretlere çeviren dönüştürücü lerdir. Bu dönüştürücüler olmaksızın bilgisayara yüklü bilgilerin hiçbir anlamı bulunmamaktadır. Bilgisayarlar nasıl çalışır konusunda sizlere açıklık getirecek her türlü sistem kodu alt satırlarda yer almaktadır.

Sonuçta bilgisayarın elektronik yapısı sıfırlarım ve pillerin elektronik bir oluşumudur. Yani çok karmaşık görünen bilgisayarlar, esas olarak elektrik devrelerinin açık ve kapalı olmasına dayalı olarak temelde klasik mantık kurallarına göre çalışmaktadır.

• Bilgileri Otomatik İşleme Tabi Tutan Sistem

5237 sayılı TCK’da bilgisayar sözcüğünün karşılığı olarak daha kapsayıcı bir biçimde ”bilişim sistemi” kavramı kullanılmaktayken 765 sayılı TCK’da bilgisayar sözcüğünün karşılığı olarak ”bilgileri otomatik işleme tabi tutan sistem” ifadesi kullanılmaktaydı. Benzer bir ifade olarak ”elektronik veri değerlendiriciler”ibaresi bilgisayarın ilk yaygınlaşmaya başladığı devrelerde Alman hukukçular tarafından kullanılmıştır. Bu terimin yerindeliği ve uygunluğu hakkında öğretide lehte ve aleyhte birçok görüş bulunmaktadır; söz konusu görüşler şunlardır.

Bilgileri Otomatik İşleme Tabi Tutan Sistem

Bu terimin uygun ve yerinde olduğu, yasa koyucu tarafından iyi bir seçim yapıldığı görüşünü savunanlara göre; Bilgisayarım bir geniş anlamı birde dar anlamı bulunmaktadır. Geniş anlamda bilgisayar tek başına bir makineden farklı olarak birçok bilgisayar ve diğer yardımcı araçların bütününden meydana gelen bir sistemdir. Dar anlamda bilgisayar ise bunun karşıtı olarak tek bir makinedir. Bu görüşten hareket edenler yalnızca bilgisayar teriminin kullanılmasının geniş anlamda ki bilgisayarı kapsamayacağı, Bu nedenle geniş anlamda ki bilgisayar sistemine ya da bunu oluşturan parçalardan birini karşı işlenebilecek bir suçun yaptırımsız kalacağını belirtmektedirler. Bu terimin kullanılması ile ceza kurallarının uygulama alanını geniş tutulduğunu ve suç teşkil eden eylemlerin yaptırımsız kalmayacağını savunmaktadırlar. Ayrıca bu terim de sürekli gelişen bilim ve teknoloji sayesinde bulunan yeni bilişim sistemi araçlarının da düzenleme kapsamı içerisinde değerlendirilebileceğini ifade etmektedirler.

Bilgileri Otomatik İşleme Tabi Tutan Sistem Terimini

Bu terimin eski TCK’da kullanılmasının eleştiren ve bunun uygun ve yerinde bir seçim olmadığı görüşünü savunanlara göre ise; öncelikle bu kavram bilgisayar olarak kabul edilen makineleri karşılamakta yetersiz kalmaktadır, ayrıca bu terim gereğinden fazla uzun ve karışıktır.

Bunların dışında bugün için bilgisayarın dar ve geniş anlamından hareketle ”bilgileri otomatik işleme tabi tutan sistem” terimini tercih edenlerin yaptıkları bu ayrımı geçersiz kılacak olan ”bilişim sistemi”terimi kullanılmaktadır. ”Bilişim sistemi” terimi ile yukarıda değinilen ve haklı olarak yapılan ayrımda ki ”geniş anlamda bilgisayar” kavramı karşılanmıştır. Bu nedenle de 5237 sayılı TCK maddesinde bu anlama gelecek farklı ve uygun bir terim olan ”bilişim sistemi” kullanılmıştır. Bilişim sisteminin, Bilişim suçlarının konusu haline gelmesi ile bir sistemin bütününe ya da parçalarından birisine karşı işlenen suçlar yaptırımsız kalmayacaktır. Bilgisayarın nasıl çalışacağını hemen hemen herkes artık herkes bilmektedir.

Bir başka eleştiri noktası da bu terimde kullanılan ”otomatik”sözcüğünün konuya olan yabancılığıdır. Bilgisayar tanımında da açıklandığı üzere bu makinalar elektronik devrelerden oluşurlar ve işlemlerini mekanik araçlarda olduğu gibi otomatik olarak değil belli bir düzen ve mantık içerisinde elektronik olarak gerçekleştirirler.

 Bilgisayar Çalışma Stilleri ve Terimin Kapsamı

Yukarıda tartışma konusu olan bu terim, destekleyici ve karşıt görüşler ile birlikte değerlendirildiğinde terimi eleştiren görüşlerin yerinde olduğu görülmektedir. ”bilişim sistemi”kavramının ortaya çıkması ve 5237 sayılı TCK’da kullanılmasıyla dar anlamda ve geniş anlamda bilgisayar tartışması ve bu konudaki kaygılar ortadan kalkmıştır. Ayrıca terim içerisinde geçen otomatik sözlüğü konuyla uyuşmamaktadır. Son olarak bu terim gerçekten uzun ve karmaşıktır.

765 sayılı eski TCK açısından da, öğretide ”bilimleri otomatik işleme tabi tutan sistem” teriminin neleri kapsayıp neleri kapsamadığı, bununla sadece bilgisayarın mı kastedildiği yoksa başka sistemleri de içerip içermediği sorusu sorulmuştur. Yukarıda değinilen tartışmanın aksine terimin kapsamı konusunda tartışma yapılmayarak ve görüş birliği halinde bu terimin bilgisayarın karşılığı olarak kullanıldığı belirtilmektedir. Çünkü 765 sayılı eski TCK’ya bilişim alanında suçlar başlığını taşıyan 11. Babı rkleyen 3756 sayılı yasanın gerekçesinde ”bilgileri otomatik işleme tabi tutan sistem” teriminden sonra parantez içinde ”bilgisayar” denilerek bu terimin ne anlamda kullanıldığı yasa koyucu tarafından gösterilmiştir. Ankebut Group International ekibi olarak sizler için bütün kavramları araştırmaya devam edeceğiz.

Ayrıca bu terimin yalnızca bir tek bilgisayar makinesi ile sınırlı olarak değil, bir sistem dahilinde tek bir bilgisayar makinesinin yaptığı tüm işlerin hepsini ya da birkaçını yapabilen ancak bir bütün halinde bilişim sistemi oluşturan diğer araçlar içinde kullanıldığı belirtilmiştir. Bunlara örnek olarak da mağazalarda kullanılan satış işleme makineleri, bankamatik olarak bilinen ATM’ler ve veri iletimi sağlayan büyük terminaller verilmiştir. Yargıtay’ın bu görüşü destekleyen ve bu tür makineleri bilgileri otomatik işleme tabi tutan sistem içerisinde değerlendirerek, bu araçları kullanarak suç işleyen failleri bilişim alanında suçlar babında düzenlenen maddelerin uygulanmasını isteyen kararları bulunmaktadır.

Sonuç olarak 765 sayılı eski TCK’da kullanılan ”bilgileri otomatik işleme tabi tutan sistem” teriminden hem tek başına bir bilgisayar makinesinin hem de birden çok bilgisayar ve/veya diğer bilişim araçlarından meydana gelen bir bilişim sisteminin anlaşılması gerekmektedir.

Bilgisayar Nasıl Çalışır ?

Bilişim firmaları sözcüğünün kaynağı aynı kökten gelmekte olan Fransızca informatique sözcüğüdür, bu sözcük Türkçe’ye çevrilerek ”enformasyon” olarak da kullanılmıştır. Bilgisayar nasıl çalışır sorusunu basit dille yanıtlamak ne yazık ki mümkün değildir.  Ancak sonradan bu yabancı kaynaklı sözlük terk edilerek Türkçe karşılığı olan bilişim sözcüğü kullanılmaya başlanmıştır. Bilgi vermek kökeninden gelen informatique sözcüğü yerine, bilgi kökeninden gelen ”bilişim” sözcüğünün kullanılması daha uygun bir seçim olmuştur.

TCK’da ”Bilişim alanı” kavramı kullanılmaktadır. Bununla hem TCK’daki bilişim suçlarının konusu oluşturulan alan, hem de baş döndürücü bir hızla gelişmekte olan teknolojinin icat edebileceği yeni sistemler anlatılmak istenmiştir. Kavramın, bir çok işlenme şekli ve çeşidi olan bilişim suçlarının hepsini kapsar nitelikte olması nedeniyle tercih edildiği belirtilmektedir.

Bilişim sözcüğünün bilgisayara göre daha kapsayıcı bir sözcük oldu ve bilgisayarı da içeren üst bir kavram olduğu belirtilmiştir. Ancak bu karşılaştırma yerinde değildir; çünkü bilişim bir bilim dalını, bilgisayar ise bir makineye tanımlanmaktadır, bu nedenle iki farklı kavramı karşılayan bu iki sözcüğün içeriklerinin karşılaştırılması mümkün değildir. Ancak bilgisayar ile bilişim sisteminin aynı şekilde karşılaştırılmasında bu açıklama yerinde ve doğru olmaktadır. Gerçekten de bilişim sistemi tek bir bilgisayardan çok daha fazla şeyi tanımlamakta ve birçok bilişim suçunun işlenme aracı olarak, bilişim suçlarının incelenmesi açısından daha elverişli bir tanım olmaktadır.

Öğretide en iyi bilişim firması sözcüğünün birçok tanımı yapılmıştır. Bu tanımlar da dikkati çeken ortak yön veri işleme, veri aktarımı ve bunların bilgisayar aracılığıyla yapılmasıdır. Bilişim sözcüğünün tanımında öğretide ortaya çıkan büyük bir tartışma yoktur. Bu nedenle ortak yönleri kapsayan şu tanım verilebilir:

Bilişim, insanların teknik, ekonomik, siyasal ve toplumsal alanlardaki iletişimde kullandığı bilginin, özellikle bilgisayar aracılığıyla düzenli ve akılcı biçimde işlenmesi, her türden düşünsel sürecin yapay olarak yeniden üretilmesi, bilginin bilgisayarlarda depolanması ve kullanıcıların erişimine açık bulundurulması bilimidir.

Bilişimin tanımının bu kadar geniş tutulması ve geniş bir bakış açısından olgulara yaklaşılması ile her bilgisayarın bir bilişim sistemi olduğu ancak herhangi bir bilişim sisteminin zorunlu olarak bir bilgisayar olmadığı kabul edilmektedir. Buradan hareketle, bugün için güçlü matematik aygıtları geliştirmeyi sağlamış olan büyük kurumsal ilerleme sayesinde, bilgisayarların çözemediği türden problemleri çözebilen bilişim sistemlerinin tasarlandığı belirtilmektedir. Yine buna örnek olarak bilgisayarın bazı işlevlerini yerine getiren ancak yukarıda açıklaması yapılan bilgisayar tanımına uymayan cep telefonları, cep bilgisayarları, kişi ya da araçları elektronik olarak tanıyan güvenlik araçları, ev aletlerinin işlemcileri ya da araç bilgisayarları verilebilir. Bu tür araçların da bilişim suçları konusu olması mümkündür ve uygulamada bunun örneklerini sıklıkla rastlanmaktadır. Nitekim Yargıtay yeni tarihli bir kararında cep telefonu kullanılarak hukuka aykırı sisteme girmek suretiyle mesaj atılması eyleminde cep telefonunun bilişim sistemi olmadığını kabul ederek beraat kararı veren yerel mahkemenin kararını doyurucu bir gerekçeyle bozmuş ve cep telefonlarının bilişim sistemi olduğunu açık bir biçimde ifade etmiştir.

”somut olayda; katılanın cep telefonundan çekilmediği halde sanığın; ‘Sen Hacer’i değil, parayı seviyorsun…, Kızım seninle görüşmez, bırak kızımın peşini, dolanma peşinde, seni uyarıyorum, Hacer’in seninle işi olmaz, bir daha bir araya gelmeniz ben hayattayken imkansız’ şeklindeki mesajı oluşturduğu ve telefonuna geldiği iddiası ile boşanma dava dosyasında delil olarak ibraz ettiğinden bahisle açılan davada, sanık suçlamayı kabul etmemiş, bilirkişi raporunda ise iletişim detaylarında suça konu mesajlaşmaya dahil kayıt bulunmadığı, ancak cep telefonlarına özel yazılımlar yüklenerek veya internet vasıtasıyla mesaj oluşturabileceği belirtilerek mesaj çekilen ve mesaj alan cep telefonlarının incelenip, iletişim kayıtları ile karşılaştırılması gerektiğinin bildirilmesi karşısında, cep telefonlarında mobil işletim sistemleri bulunduğu ve program yükleme bilmesinin mümkün olduğu gözetilerek, taraflara ait cep telefonları alınıp uzman bilirkişi tarafından incelenip, iletişim kayıtları ile karşılaştırılmak suretiyle program yükleme veya internetten gönderme şeklinde suça konu mesaj gönderilip gönderilmediğinin araştırılması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiren, cep telefonlarının bilişim sistemine girme ve orada kalma suçunun konusunu oluşturmayacağından bahisle, eksik incelemeye dayanarak yazılı bir şekilde hüküm kurulması.. (Bozmayı gerektirmiştir).”

Bilişim suçları gibi olayların çok geniş ve sürekli İlerleyen bir alan olması nedeniyle 5237 sayılı TCK’da da, öğretide görüş birliği ile bilgisayara karşılık geldiği belirtilen ”bilgileri otomatik işleme tabi tutan sistem” yerine bu tür araçlarla işlenen suçlarıda kapsayabilmesi ve yeni teknolojik ilerlemeleri açık olması amacıyla ”bilişim sistemi” terimi kullanılmıştır. Nitekim öğretide de bilişim sisteminin bilinçli bir seçim oldu ve genişletici yorumla içinin doldurulması gerektiği ifade edilmektedir. Biz de bu görüşe katılıyoruz.

Ülkemizde Bilişim kavramı hukuk alanında ilk kez 1989 tarihli TCK ön tasarısında kullanılmıştır. Bu ön tasarının 342. maddesinin gerekçesinde bilişim alanın tanımı; ”…bilgileri depo ettikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma işlemlerinden oluşan alan…” olarak yapılmıştır. Bu tanım, TCK’ya ” bilişim alanında suçlar” başlıklı 11. babı ekleyen tarih ve 3756 sayılı yasanın gerekçesine de olduğu gibi aktarılmıştır. 1997 tarihli TCK tasarısında bilişim tanımı; ”…verileri toplayıp, yerleştirdikten sonra bunları otomatik işlemlere tabi tutma imkanı veren manyetik sistemler…” olarak yapılmıştır. 2000 tarihli TCK tasarısında da aynı tanımı yer almaktadır. Son olarak 2003 yılında TBMM’ye sunulan TCK tasarısında da bilişim aynı şekilde değişiklik yapılmadan tanımlanmıştır. 5237 sayılı TCK’ya ayet gerekçede ise bilişim kavramının tanımı bulunmamaktadır.

The post Ankebut Group International Bilgisayarın Çalışma Mantığı ve Sistemi first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

ANKEBUT GROUP INTERNATIONAL

Bilişim Suçu Tanımı

Bu yazı Ankebut Group International firmasının bilişim konusunda ve bilişim suçu hakkında görüşleri, önerileri ve tavsiyeleridir.

Bilgisayarın, bilişimin, bilişim suçlarının ve ilgili kavramların tanımı ve tarihçesi;

Günümüzde özellikle elektronik alanında geliştirilen teknolojiler ile yeni buluşların elde edilmesi sonucunda bu buluşlarla ilgili diğer pek çok sorunun yanında bunlara nasıl bir ad verileceği ve bunların nasıl tanımlanacağı sorunları da ortaya çıkmaktadır. Ayrıca bir buluş yanında pek çok yeni buluşu ve kavramı birlikte getirmekte, bunların birbiriyle uyumlu olması gerekliliği bu tanımlama ve kavramı açıklama uğraşını daha da zorlaştırmaktadır. Bilgisayarda olduğu gibi, bir buluşun hem gündelik yaşamı bu kadar girmiş olması hem de hukuksal düzenlemelere konu olması tanım ve kavramların içeriğinin doğru olarak doldurulmasını daha da önemli hale getirmektedir.

Dil düşünmenin aracı, bilim dili ise kavramlaştırmanın aracıdır. Kavramlaştırmanın bilimsel çözümleme ve ilerleme yönünde iyi bir dayanak olması gerekir. Bu durumda, bilimsel olmak iddiasında olan bir çalışmada, kullanılan her kavram için açık bir tanım belirleme ve bu kavramın anlamını tam olarak sınırlama zorunluluğu vardır.

Bilimsel bir tez olma iddiasında olan bu çalışmaların konularında, özellikle bir ceza hukuku disiplinini konu edinmiş ve ceza hukukundaki suçta ve cezada kanunilik ve belirlilik ilkesine uygunluk açısından olmazsa olmaz bir önemde olmasından dolayı, çalışma konumuzun alındığını, sınırlarını ve araçlarını oluşturan “Bilgisayar, bilgileri otomatik işleme tabi tutan sistem, bilişim, veri, internet siteleri ve sosyal medya yönetimi” gibi kavramlar belirli bir sistem dahilinde ve birbirleriyle ilişkilendirilerek açıklanmaya çalışılacaktır.

• Bilişim Suçu Terimi
  

  Bilgisayarın bulunuşundan beri bu makineler “sayısal makine“, “ matematiksel makine“, “otomatik makine“, “ otomatik sayısal makine“, “ elektronik sayısal intergratör ve hesap makinesi“, “ hassas değerli otomatik hesap makinesi“, “otomatik olarak kontrol edilen sıralı hesap makinesi”, “bilimsel hesap makinesi”, “hesap otomatı” gibi terimlerle adlandırılmışlardır. Ankebut Group International ekibinin bu konu hakkında sayısız araştırması ve projesi yer almaktadır.

Bilgisayarı icat eden Amerikalılar tarafından bu makineye verilen ad İngilizce computer sözcüğüdür. Computer sözcüğü de “hesaplayarak sonuca ulaşma, sayma, toplamak, hesaplama, hesap etme” anlamlarına gelen to compute sözcüğünden türetilmiştir. Ancak bu sözcük, bilgisayarı fonksiyonları açısından açıklamaya yetmemekte, bu geniş kapsamlı ve çeşitli fonksiyonları yerine getiren makineyi basit bir hesap makinesi gibi nitelendirmektedir.

Computer sözcüğünün asıl kaynağı Latince’deki computator sözcüğü olduğu için günümüzde Latince’den türeyen batı dillerinin hemen tamamında bu sözcükten türeyen ve ona benzeyen terimler kullanılmaktadır. Almanya’da son yıllarda computer sözcüğü olduğu gibi kullanılır olmuştur, aynı yöntemi İtalya ve Hollanda da benimsemiştir. İspanya ve Latin Amerika ülkelerinde computadór sözcüğü, Portekiz ve Brezilya da ise computador kullanılmaktadır. Bu sözcük Polonya’da komputerów halindeyken, İsrail’de kumputer şekline dönüşmüştür. Kullanılan bu terimlerin ortaya çıktığı ilk günden beri web kelimesi dikkati çekmeyi başarmıştır.

Uluslararası bir örgüt olan ISO (International Organization for Standardization) tarafından 1974 yılında yapılan konferansta diğer terimlerin bırakılarak computer sözcüğünün bilgisayarın tek adı olarak kullanılması tavsiye edilmiştir.

Günümüzde, uluslararası alanda İngilizce’nin yaygınlığı ve uluslararası örgüt ve sözleşmelerde sürekli olarak computer sözcüğünün kullanılması nedeniyle artık bu terim yerleşmiştir.

Ülkemize 1970’li yıllarda bilgisayarın girmesi ve bilimsel alan ile iş yaşamında kullanılmaya başlanması ile birlikte yabancı dillerin etkisinde kalınarak ilk başlarda “ordinatör”, “kompütür”, “elektronik beyin” gibi sözcükler bu makineyi tanımlamak için kullanılmıştır. Günümüzde ise bilgisayar nasıl çalışır sözcüğü üzerinde tam bir anlaşma sağlanmış ve bu sözcük kullanımındaki yerini almıştır. Bilgisayar sözcüğünün yabancı bir dilden devşirme olmayıp öz Türkçe bir sözcük olmasının yanında, İngilizce computer sözcüğünden farklı olarak yalnızca hesaplayıcı anlamına gelen dar bir nitelendirmeden öte bu makinenin gerçek anlamını yakın ve kavramı doldurur biçimde, makinenin gerçek yapılma amacı olan bilgi işlemek kökünden türetilerek “bilgi saymak, bilgi vermek” anlamlarına gelmesi bu sözcüğün dilimiz açısından yerinde bir seçim olduğunu göstermektedir. Bu nedenle yabancı ülkelerde terim konusunda yaşanan yukarıda aktarılan sorunlar ülkemizde yaşamamıştır.

Bu çalışmada da genel kullanımdan sapılmayarak, ülkemizde yerleşik bir şekilde kullanılmakta olan ve yerinde olduğu düşünülen “bilgisayar nasıl çalışır” terimi kullanılmıştır.

• Bilgisayar Nasıl Çalışır Tanım

Bilgisayar terimi konusunda yaşanan sıkıntılar bilgisayar kavramının açıklanmasında da yaşanmış ve bir çok bilgisayar nasıl çalışır tanımı yapılmıştır. Bilimin hızlı ilerlemesi ve bunun ileri teknoloji ürünleri olarak insan yaşamına yansıması sonucunda sürekli gördüğümüz ve alıştığımız şekilde “monitör, kasa, klavye ve fare gibi donanım unsurlarından“ oluşmayan ancak özellikleri nedeniyle içlerinde bilgisayarın bir kısım özelliklerini barındıran ya da bilgisayarların yaptığı bir kısım işleri yapan makineler üretilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır. Nitekim kişisel bilgisayarların ilk ortaya çıktığı dönemlerde ve sonrasında klasik bir kişisel bilgisayarın donanımları olan bu unsurlar dizüstü bilgisayarların (laptop) ortaya çıkması ve bunların yaygınlaşmasıyla, kişisel bilgisayarın klasik donanımları olma özelliğini yitirmişlerdir. Ayrıca günümüzde tablet denilen ve yalnızca dokunma ile çalışan yeni nesil bir kişisel bilgisayar türü de çıkmış ve yaygınlaşmıştır. Android işletim sistemine sahip yeni nesil cep telefonları, genel kullanım açısından şimdilik bu konudaki en uç noktadadır. Yakın bir gelecekte bilgisayarların form değiştireceği, yalnızca dokunmatik ya da sesle kullanılabilir olacağı öngörülmekte hatta kıvrılabilir ve katlanıp cebe konulabilir formu da yapılması konusunda da çalışmalar yapılmaktadır. Bu yüzden bilgisayarların ne olduğunu tanımlamak zorlaştığı gibi bu tanımı yapmak gerekliliği de aynı oranda artmaktadır. Çünkü söz konusu bu araçların hemen tamamıyla bilişim suçları işlenebilmekte ve bu suç tiplerini düzenleyen ceza hukuku normlarında genellikle kapsayıcı nitelikte genel kavramlara yer verildiği gibi herhangi bir suçun oluşup oluşmadığının tipe uygunluk açısından değerlendirilmesinde bu tanımın çok açık ve net olarak bilinmesi gerekmektedir.

Bilgisayar genellikle iki ayrı yöntem izlenerek tanımlanmıştır. Bunlardan ilki bilgisayarın yaptığı işlere ve fonksiyonlara göre tanımlanmasıdır. İkincisi ise bilgisayarın fiziksel özellikleri ile birlikte yaptığı işlerde fonksiyonlarının bir arada düşünülmesi ile yapılan karma tanımdır.

Bilgisayarın Çalışma Sistemi

Bu tanım bilgisayarın ve internetin yalnızca web yazılım denilen kısımları göz önüne alınarak yapılmaktadır. Buna göre bilgisayar nasıl çalışır; “yeterince kavramsallaştırılmış ve iyi tanımlanabilmiş her türlü problem üzerinde çalışabilen bir aygıttır. Bilgisayarı elektronik hesap makineleri ile programlanabilir aygıtlardan ayıran özelliği bilgisayarın bilişim özelliğine sahip olması yani bilgisayarın genel amaçlı kullanılabilmesidir”. Bazı farklılıklar içerse de aynı görüşten hareketle benzer tanımlar öğretide de yapılmıştır.

Bilgisayarı oluşturan ana parçalar, bilgisayar elle tutulan ve gözle görülen fiziki parçalar olan somut unsurların yanı sıra bunun tam tersi olarak sadece sayısal şifre değerden oluşan veri işleme olayının gerçekleşebilmesi için gerekli yatırımlar olan soyut unsurların bütün halinde bir araya gelmesinden oluşmaktadır. Bunlardan somut unsurlara donanım soyut unsurları ise web yazılım denilmektedir. Burnumun içine donanımın içinde verilen bir programı yönergelerini sırayla gerçekleştirmeyi sağlayan ve bunu kontrol eden ana işlemci araya da son sonuçları saklamaya ve gerektiğinde geri çağırmaya yarayan salt okunur bellek, rastgele erişilebilen bellek ve çevre giriş çıkış birimleri girmektedir. Yazılım olarak ise makineye önceden verilmiş simgesel betimlemeler üzerinde otomatik olarak istenen dönüşümleri gerçekleştiren ve gerekli tüm aktarım işlemlerini yapan işletim yazılımı ve uygulama web yazılımı bulunmaktadır. Merkezi işlem birimi ya da kısaca mikro işlemci olarak, ana işlemci diyede çevrilen ana işlemci bilgisayarın tüm devrelerinin bağlı olduğu ana kartın üzerinde yer alan bir tümleşik devredir. Bilgisayardaki bütün birimler ana işlemcinin komutuyla işlem yaparlar. Ana işlemci bir bakıma bilgisayarın beynidir. Tüm işlemleri belli bir düzen içinde yaptırır ve denetler bu sayede bilgisayar çalışır ve anlamlı sonuçlar üretir. Bu birim gerçek komuta işlenen bir denetim birimi komut birimin doğrudan bağlandığı yazmaç adı verilen bellek birimleri matematik hesaplamaların yapılmasında rol oynayan matematiksel yardımcı işlemci komutları sıraya sokarak komut birime gönderen komut besleme birimi sık kullanılan tutulduğu dahili ön bellek ve dış dünya ile bağlantısını sağlayan adres yolu ile veri yolu denetçilerinden oluşur.

Buradaki veriler bilgisayarın yapılması aşamasında üretici tarafından yerleştirilir bu veriler salt okunur özellikte oldukları için silmeleri yada değiştirmeleri yada güç kesintisinden dolayı zarara uğramaları mümkün değildir. Bu bilgisayarın ilk açılışı sırasında işletim yazılımının yüklenip çalışmaya başlamasından önce gerekli komutları verip bilgisayarı çalıştıran ve işletim yazılımının yüklenmesini sağlayan web yazılım bu belleğe yüklü olarak bulunur.

Rasgele erişilebilen bellek bilgisayara girilen verilerin üzerine yazıldığı ve saklandığı üzerindeki verilerin silinebildiği yada değiştirebildiği, bilgisayarın üzerinde işlem yaptığı bellidir.

Çevre giriş çıkış birimleri bilgisayar nasıl çalışır sorusuna cevap vermiştir ve veri girişinin yapıldığı klavye fare USB kart DVD-ROM sürücü tarayıcı kamera gibi giriş birimleri ile yazıcı ekran gibi çıkış birimlerinden oluşmaktadır. Bu birimler sayesinde bilgisayar kullanıcı ile iletişim kurmaktadır. Bu birimler teknolojinin ilerlemesiyle birlikte fazlalaşmakta hatta farklılaşmaktadır. Örneğin tablet bilgisayarlarda fare ya da klavye bulunmamakta her şey bilgisayarın ekranına dokunularak yapılmaktadır. Bunun dışında gelişen teknoloji ile birlikte artık disket ve disket sürücü hiç kullanılmamakta masaüstü bilgisayarların kullanımı azaldığı için bilgisayar kasalarına da gittikçe daha rastlanılmaktadır.

İşletim yazılımı bilgisayarla yapılması istenilen İşlemler ya da çözülmesi beklenebilen problemler çok karmaşık bir durumda olsalar dahi bilgisayarlar tarafından dört temel aritmetik işlem ve mantıksal karşılaştırma yöntemleri kullanılarak sonuca barınmaktadır. Bu nedenle bilgisayarın bir işlemi yapabilmesi ancak yapılması istenilen bu işleme ilişkin tanım ve çözüm yollarının basite indirgenmiş ve makine diline çevrilmiş halde bilgisayarın belleğinde bir yazılım biçimde bulundurulması ile mümkün olur. Bilgisayar ancak belleğin uygun yazılımlar yüklendiğinde ve uygun veriler girildiğinde kullanıcılar için elverişli ve istenilen sonuçları verebilir. Yazılım verileri işlemek ve bunlardan sonuç elde etmek amacıyla bir işi bilgisayara yaptırabilmek için oluşturulan algoritma şeklinde bir düzen ve mantık silsilesi halinde yazılan ve bilgisayara yapılması istenilen işlemlerden önce yüklenen bir dizi komuttur. Yazılımları yapıtaşı ise algoritmadır. Algoritma en geniş anlamıyla verilerden hareketle istenen sonucun nasıl alınacağını gösteren bir uygulama metodudur. Algoritma aynen bir yemek tarifi gibidir. Bir yazılımın işletilmesi sırasında hangi adımda ne gibi işlemler yapılacağını gösterir. Bu adımlarda giriş veya çıkış bilgileri dört temel aritmetik işlemler hangi yada hangilerinin kullanılacağı aktarma ve test gibi işlemler ve bunların hangi sıra düzen içinde yapılacağı yer almalıdır. Belli bir sayıda ilerleyen işlemlerden sonra algoritma mutlaka son bulmalıdır. Algoritma nedir sorusu sorulurken ve yapılırken kullanılan işlem basamaklarını içeren cümlelerin anlaşılması kolay yalın ve benzer konular için de geçerli olması gerekmektedir. İşte bu algoritmaların belirli bir düzen ve mantık sırası içerisinde dizilişinden yazılımlar meydana gelmektedir.

Bilgileri Otomatik İşleme Tabi Tutan Bilgisayar

Bu terim’in uygun ve yerinde olduğu, yasa koyucu tarafından iyi bir seçim yapıldığı görünüşünü savunanlara göre; bilgisayarın bir geniş anlamı bir de dar anlamı bulunmaktadır. Geniş anlamda bilgisayar tek başına bir makineden farklı olarak birçok bilgisayar ve diğer yardımcı araçların bütününden meydana gelen bir sistemdir. Dar anlamda bilgisayar ise bunun karşıtı olarak tek bir makinedir. Bu görüşten hareket edenler yalnızca bilgisayar nasıl çalışır teriminin kullanılmasının geniş anlamda ki bilgisayarı kapsamayacağı, bu nedenle de geniş anlamda ki bilgisayar sistemine yada bunu oluşturan parçalardan birine karşı işlenebilecek bir suçun yaptırımsız kalacağını belirtmektedirler. Bu Terim’in kullanılmasıyla ceza kurallarının uygulama alanının geniş tutulduğunu ve suç teşkil eden eylemlerin yaptırımsız kalmayacağını savunmaktadırlar. Ayrıca bu terimle sürekli gelişen bir bilim ve teknoloji sayesinde bulunan yeni bilişim firmaları ve araçlarının da düzenleme kapsamı içerisinde değerlendirilebileceğini ifade etmektedirler.

Bilgisayar Nasıl Çalışır ?

Bilgisayarla ilgili olarak buraya kadar yapılan açıklamaların hemen tamam mı” sayısal bilgisayarları” aittir; çünkü günümüzde kullanımındaki hız, kolaylık, veri depolayabilme gücü ve ekonomik açıdan üretim maliyeti ve satın alma gücüne uygunluğu nedeniyle bu tür bilgisayarlar üretilmekte ve kullanılmaktadır. Ancak bunların dışında artık kullanımdan tamamen kalkmış olmakla birlikte farklı türde bilgisayarlarda bulunmaktadır.

Bu konuda öncelikle çalışma şekillerine ve yapılarına göre olmak üzere ikili bir ayrım yapılmaktadır. Yapılarına göre bilgisayarlar, ”boyu bilgisayarla”, “küçük ve orta boy bilgisayarlar ”ve “kişisel bilgisayarlar” olmak üzere üçe ayrılmaktadırlar. Çalışma şekillerine göre bilgisayarlar ise; ”analog bilgisayarlar”, “dijital bilgisayarlar” ve” hibrit bilgisayarlar” olmak üzere yine üçlü bir ayrıma tabi tutulmaktadırlar.

• Ayırt edici öğeler ve bağdaştırıcı tanım

Yukarıda anılan ögeler bilgisayarı tanımlamaya ve benzer makinelerden ayırt etmeye yetmemektedir. Babbage’ın çözümleyici makinesi ve ikinci dünya savaşının ünlü Harvard Mark I ve ENIAC gibi makineleri bu ögeleri içermekle beraber aslında bugün anladığımız anlamda birer bilgisayar değillerdir. Bu durumda benzer makinelerden bilgisayarı ayırt edebilmek için ayırt edici öge ya da ögeleri gereksinim vardır.

Bilgisayarın ayırt edici bir öğesi olarak bilgisayarın işletim yazılımı ya da uygulama yazılımlarının silinip üzerlerine yeni yazılımla gittiğini bilmesi yada kullanıcının ihtiyaçlarına göre yüklü bulunan yazılımların yanına yeni yazılımların eklenebilmesi gösterilmektedir. Bu özellik bilgisayardan ayırt edilmesi gereken diğer elektronik makinelerden (örneğin: hesap makinesi, araç yol bilgisayarı vb.) bulunmamaktadır.

Web Yazılımı

web yazılımı ise yukarıdaki bölümde tanımı yapılan ve kullanım alanını belirten yazılım türünün işleyişte tamamen benzeri olan bir yazılım türüdür. Bunların arasında hacimleri dışındaki belirleyici olan fark özgülendikleri konulardır. Yukarıda denildiği gibi “işletim yazılımları” genel olarak bilgisayarın işlemesini sağlamak için çalışırken; “uygulama yazılımı” kullanıcının belli bir işi yapabilmesi ve kendisi için faydalı sonuçlar elde edebilmesi için kullanılan web yazılım türüdür. Bu yazılımların olmaması halinde kullanıcılar ya kendileri yapmak istedikleri işle ilgili bir yazılım üretmek ya da bu işte uzmanlaşmış kişilere her seferinde bu işi yaptırmak zorunda kalacaklardır. Eskiden özellikle uzmanlık alanlarıyla, askeri alanlarla ya da ticari alanlarla ilgili uygulama yazılımları sıklıkla bilişim suçlarına konu olmakta iken, bugün artık hemen her yazılım bilişim suçlarına konu olduğu gibi, çeşitli bilişim suçlarını işlemek için de çok sayıda farklı yazılımlar oluşturulmaktadır.

Adana ,Adıyaman, Afyon, Ağrı, Amasya, Ankara, Antalya, Artvin, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Bolu, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Isparta, İ Mersin, İstanbul, İzmir, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Kahraman Maraş, Mardin, Muğla, Muş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Rize, Sakarya, Samsun, Siirt, Sinop, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Uşak, Van, Yozgat, Zonguldak, Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Bartın, Ardahan, Iğdır, Yalova, Karabük, Kilis, Osmaniye, Düzce.

Adana Merkez, Çukurova, Karaisalı, Sarıçam, Seyhan, Yüreğir Aladağ, Ceyhan, Feke, İmamoğlu, Karataş, Kozan, Pozantı, Saimbeyli, Tufanbeyli, Yumurtalık, Adıyaman Merkez, Besni, Çelikhan, Gerger, Gölbaşı, Kahta, Samsat, Sincik, Tut, Afyon Merkez, Başmakçı, Bayat, Bolvadin, Çay, Çobanlar, Dazkırı, Dinar, Emirdağ, Evciler, Hocalar, İhsaniye, İscehisar, Kızılören, Sandıklı, Sinanpaşa (Sincanlı), Sultandağı, Şuhut, Ağrı merkez, Diyadin, Doğubayazıt, Eleşkirt, Hamur, Patnos, Taşlıçay, Tutak, Amasya merkez, Göynücek, Gümüşhacıköy, Hamamözü, Merzifon, Suluova, Taşova, Ankara Merkez, Akyurt, Altındağ, Ayaş, Balâ, Çankaya, Çubuk, Elmadağ, Etimesgut, Gölbaşı, Kalecik, Kahraman Kazan, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan, Yenimahalle, Beypazarı, Çamlıdere, Evren, Güdül, Haymana, Kızılcahamam, Nallıhan, Polatlı, Şereflikoçhisar, Antalya Merkez, Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa, Akseki, Alanya, Demre, Elmalı, Finike, Gazipaşa, Gündoğmuş, İbradı, Kaş, Kemer, Korkuteli, Kumluca, Manavgat, Serik, Artvin Merkez, Ardanuç, Arhavi, Borçka, Hopa, Murgul, Şavşat, Yusufeli, Aydın merkez, Bozdoğan, Buharkent, Çine, Germencik, İncirliova, Karacasu, Karpuzlu, Koçarlı, Köşk, Kuyucak, Kuşadası, Nazilli, Söke, Sultanhisar, Yenihisar (Didim), Yenipazar, Balıkesir Merkez, Ayvalık, Balya, Bandırma, Bigadiç, Burhaniye, Dursunbey, Edremit, Erdek, Gömeç, Gönen, Havran, İvrindi, Kepsut, Manyas, Marmara, Savaştepe, Sındırgı, Susurluk, Balıkesir Merkez, Bozüyük, Gölpazarı, İnhisar, Osmaneli, Pazaryeri, Söğüt, Yenipazar, Bingöl merkez, Adaklı, Genç, Karlıova, Kiğı, Solhan, Yayladere, Yedisu, Bitlis merkez, Adilcevaz, Ahlat, Güroymak, Hizan, Mutki, Tatvan, Bolu merkez, Dörtdivan,  Gerede, Göynük, Kıbrıscık, Mengen, Mudurnu, Seben, Yeniçağa, Burdur merkez, Ağlasun, Altınyayla, Bucak, Çavdır, Çeltikçi, Gölhisar, Karamanlı, Kemer, Tefenni, Yeşilova, Bursa merkez, Osmangazi, Nilüfer, Büyükorhan, Yıldırım, Gemlik, Gürsu, Harmancık, İnegöl, İznik, Karacabey, Keles, Kestel, Mudanya, Mustafakemalpaşa, Orhaneli, Orhangazi, Yenişehir, Çanakkale merkez, Ayvacık, Bayramiç, Biga, Bozcaada, Çan, Eceabat, Ezine, Gelibolu, Gökçeada, Lapseki, Yenice, Çankırı merkez, Atkaracalar, Bayramören, Çerkeş, Eldivan, Ilgaz, Kızılırmak, Korgun, Kurşunlu, Orta, Şabanözü, Yapraklı, Çorum merkez, Alaca, Bayat, Boğazkale, Dodurga, İskilip, Kargı, Laçin, Mecitözü, Oğuzlar, Ortaköy, Osmancık, Sungurlu, Uğurludağ, Denizli merkez, Acıpayam, Akköy, Babadağ, Baklan, Bekilli, Beyağaç, Bozkurt, Buldan, Çal, Çameli, Çardak, Çivril, Güney, Honaz, Kale, Sarayköy, Serinhisar, Tavas, Diyarbakır merkez, Bağlar, Sur, Kayapınar, Yenişehir, Bismil, Çermik, Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kocaköy, Kulp, Lice, Silvan, Edirne merkez, Enez, Havsa, İpsala, Keşan, Lalapaşa, Meriç, Süloğlu, Uzunköprü, Elazığ merkez, Ağın, Alacakaya, Arıcak, Baskil, Karakoçan, Keban, Kovancılar, Maden, Palu, Sivrice, Erzincan merkez, Çayırlı, İliç, Kemah, Kemaliye, Otlukbeli, Refahiye, Tercan, Üzümlü, Erzurum merkez, Aziziye, Palandöken, Yakutiye, Aşkale, Çat, Hınıs, Horasan, İspir, Karaçoban, Karayazı, Köprüköy, Narman, Oltu, Olur, Pasinler, Pazaryolu, Şenkaya, Tekman, Tortum, Uzundere, Eskişehir merkez, Alpu, Beylikova, Çifteler, Günyüzü, Han, İnönü, Mahmudiye, Mihalgazi, Mihalıçcık, Odunpazarı, Sarıcakaya, Seyitgazi, Sivrihisar, Tepebaşı, Gaziantep merkez, Oğuzeli, Şahinbey, Şehitkâmil, Araban, İslahiye, Karkamış, Nizip, Nurdağı, Yavuzeli, Giresun merkez, Alucra, Bulancak, Çamoluk, Çanakçı, Dereli, Doğankent, Espiye, Eynesil, Görele, Güce, Keşap, Piraziz, Şebinkarahisar, Tirebolu, Yağlıdere, Gümüşhane merkez, Kelkit, Köse, Kürtün, Şiran, Torul, Hakkari merkez, Çukurca, Şemdinli, Yüksekova, Hatay merkez, Altınözü, Antakya, Belen, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Reyhanlı, Samandağ, Yayladağı, Isparta merkez, Aksu, Atabey, Eğirdir, Gelendost, Gönen, Keçiborlu, Senirkent, Sütçüler, Şarkikaraağaç, Uluborlu, Yalvaç, Yenişarbademli, Mersin merkez, içel merkez, Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mut, Silifke, Tarsus, İstanbul merkez, Adalar, Arnavutköy, Ataşehir, Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Bakırköy, Başakşehir, Bayrampaşa, Beşiktaş, Beylikdüzü, Beyoğlu, Büyükçekmece, Beykoz, Çatalca, Çekmeköy, Esenler, Esenyurt, Eyüp, Fatih, Gaziosmanpaşa, Güngören, Kadıköy, Kağıthane, Kartal, Küçükçekmece, Maltepe, Pendik, Sancaktepe, Sarıyer, Silivri, Sultanbeyli, Sultangazi, Şile, Şişli, Tuzla, Ümraniye, Üsküdar, Zeytinburnu, İzmir merkez, Aliağa, Balçova, Bayındır, Bayraklı, Bornova, Buca, Şirinyer, Çiğli, Foça, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Karşıyaka, Kemalpaşa, Konak, Menderes, Menemen, Narlıdere, Seferihisar, Selçuk, Torbalı, Urla, Bergama, Beydağ, Çeşme, Dikili, Karaburun, Kınık, Kiraz, Ödemiş, Tire, Kars merkez, Akyaka, Arpaçay, Digor, Kağızman, Sarıkamış, Selim, Susuz, Kastamonu merkez, Abana, Ağlı, Araç, Azdavay, Bozkurt, Cide, Çatalzeytin, Daday, Devrekani, Doğanyurt, Hanönü, İhsangazi, İnebolu, Küre, Pınarbaşı, Seydiler, Şenpazar, Taşköprü, Tosya, Kayseri merkez, Hacılar, İncesu, Kocasinan, Melikgazi, Talas, Akkışla, Bünyan, Develi, Felahiye, Özvatan, Pınarbaşı, Sarıoğlan, Sarız, Tomarza, Yahyalı, Yeşilhisar, Kırklareli merkez, Babaeski, Demirköy, Kofçaz, Lüleburgaz, Pehlivanköy, Pınarhisar, Vize, Kırşehir merkez, Akçakent, Akpınar, Boztepe, Çiçekdağı, Kaman, Mucur, Kocaeli merkez, Başiskele, Çayırova, Darıca, Derince, Dilovası, Gebze, İzmit, Körfez, Gölcük, Kandıra, Karamürsel, Kartepe, Konya merkez, Karatay, Meram, Selçuklu, Ahırlı, Akören, Akşehir, Altınekin, Beyşehir, Bozkır, Cihanbeyli, Çeltik, Çumra, Derbent, Derebucak, Doğanhisar, Emirgazi, Ereğli, Güneysınır, Hadim, Halkapınar, Hüyük, Ilgın, Kadınhanı, Karapınar, Kulu, Sarayönü, Seydişehir, Taşkent, Tuzlukçu, Yalıhüyük, Yunak, Kütahya merkez, Altıntaş, Aslanapa, Çavdarhisar, Domaniç, Dumlupınar, Emet, Gediz, Hisarcık, Pazarlar, Simav, Şaphane, Tavşanlı, Malatya merkez, Akçadağ, Arapgir, Arguvan, Battalgazi, Darende, Doğanşehir, Doğanyol, Hekimhan, Kale, Kuluncak, Pütürge, Yazıhan, Yeşilyurt, Manisa merkez, Ahmetli, Akhisar, Alaşehir, Demirci, Gölmarmara, Gördes, Kırkağaç, Köprübaşı, Kula, Salihli, Sarıgöl, Saruhanlı, Selendi, Soma, Turgutlu, Kahramanmaraş merkez, Afşin, Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Elbistan, Göksun, Nurhak, Pazarcık, Türkoğlu, Mardin merkez, Dargeçit, Derik, Kızıltepe, Mazıdağı, Midyat, Nusaybin, Ömerli, Savur, Yeşilli, Muğla merkez, Bodrum, Dalaman, Datça, Fethiye, Kavaklıdere, Köyceğiz, Marmaris, Milas, Ortaca, Ula, Yatağan, Muş merkez, Bulanık, Hasköy, Korkut, Malazgirt, Varto, Nevşehir merkez, Acıgöl, Avanos, Derinkuyu, Gülşehir, Hacıbektaş, Kozaklı, Ürgüp, Niğde merkez, Altunhisar, Bor, Çamardı, Çiftlik, Ulukışla, Ordu merkez, Akkuş, Aybastı, Çamaş, Çatalpınar, Çaybaşı, Fatsa, Gölköy, Gülyalı, Gürgentepe, İkizce, Kabadüz, Kabataş, Korgan, Kumru, Mesudiye, Perşembe, Ulubey, Ünye, Rize merkez, Ardeşen, Çamlıhemşin, Çayeli, Derepazarı, Fındıklı, Güneysu, Hemşin, İkizdere, İyidere, Kalkandere, Pazar, Sakarya merkez, Adapazarı, Akyazı, Arifiye, Erenler, Ferizli, Hendek, Karapürçek, Sapanca, Serdivan, Söğütlü, Geyve, Karasu, Kaynarca, Kocaali, Pamukova, Taraklı, Samsun merkez, Atakum, Canik, İlkadım, Tekkeköy, Alaçam, Asarcık, Ayvacık, Bafra, Çarşamba, Havza, Kavak, Ladik, Ondokuzmayıs, Salıpazarı, Terme, Vezirköprü, Yakakent, Siirt merkez, Aydınlar, Baykan, Eruh, Kurtalan, Pervari, Şirvan, Sinop merkez, Ayancık, Boyabat, Dikmen, Durağan, Erfelek, Gerze, Saraydüzü, Türkeli, Sivas merkez, Akıncılar, Altınyayla, Divriği, Doğanşar, Gemerek, Gölova, Gürün, Hafik, İmranlı, Kangal, Koyulhisar, Suşehri, Şarkışla, Ulaş, Yıldızeli, Zara, Tekirdağ merkez, Çerkezköy, Çorlu, Hayrabolu, Malkara, Marmara Ereğlisi, Muratlı, Saray, Şarköy, Tokat merkez, Almus, Artova, Başçiftlik, Erbaa, Niksar, Pazar, Reşadiye, Sulusaray, Turhal, Yeşilyurt, Zile, Trabzon merkez, Akçaabat, Araklı, Arsin, Beşikdüzü (Şarli), Çarşıbaşı (İskefiye), Çaykara (Kadahor), Dernekpazarı, Düzköy, Hayrat, Köprübaşı (Goneşara), Maçka, Of, Sürmene, Şalpazarı (Ağasar), Tonya, Vakfıkebir (Fol), Yomra, Tunceli merkez, Çemişgezek, Hozat, Mazgirt, Nazımiye, Ovacık, Pertek, Pülümür, Şanlıurfa merkez, Akçakale, Birecik, Bozova, Ceylanpınar, Halfeti, Harran, Hilvan, Siverek, Suruç, Viranşehir, Uşak merkez, Banaz, Eşme, Karahallı, Sivaslı, Ulubey, Van merkez, Bahçesaray, Başkale, Çaldıran, Çatak, Edremit, Erciş, Gevaş, Gürpınar, Muradiye, Özalp, Saray, Yozgat merkez, Akdağmadeni, Aydıncık, Boğazlıyan, Çandır, Çayıralan, Çekerek, Kadışehri, Saraykent, Sarıkaya, Sorgun, Şefaatli, Yenifakılı, Yerköy, Zonguldak merkez, Alaplı, Çaycuma, Devrek, Gökçebey, Karadeniz Ereğli, Aksaray merkez, Ağaçören, Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Ortaköy, Sarıyahşi, Bayburt merkez, Aydıntepe, Demirözü, Karaman merkez, Ayrancı, Başyayla, Ermenek, Kazımkarabekir, Sarıveliler, Kırıkkale merkez, Bahşılı, Balışeyh, Çelebi, Delice, Karakeçili, Keskin, Sulakyurt, Yahşihan, Batman merkez, Beşiri, Gercüş, Hasankeyf, Kozluk, Sason, Şırnak merkez, Beytüşşebap, Cizre, Güçlükonak, İdil, Silopi, Uludere, Bartın merkez, Amasra, Kurucaşile, Ulus, Ardahan merkez, Çıldır, Damal, Göle, Hanak, Posof, Iğdır merkez, Aralık, Karakoyunlu, Tuzluca, Yalova merkez, Altınova, Armutlu, Çınarcık, Çiftlikköy, Termal, Karabük merkez, Eflani, Eskipazar, Ovacık, Safranbolu, Yenice, Karabük merkez, Eflani, Eskipazar, Ovacık, Safranbolu, Yenice, Kilis merkez, Elbeyli, Musabeyli, Polateli, Osmaniye merkez, Bahçe, Düziçi, Hasanbeyli, Kadirli, Sumbas, Toprakkale, Düzce merkez, Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı, Yığılca

The post Ankebut Group International Bilişimin, Bilgisayarın, Bilişim Suçlarının Tanımı first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

Ankebut Group İnternational 

BİLİŞİM SİSTEMLERİ

Bilişim sistemleri, adeta devrim niteliğindeki gelişmesiyle, insanlık belki de bugüne kadar olmadığı kadar büyük bir değişim yaşamış ve bunu günlük hayatında birebir hissetmiştir. Nitekim insanlığın atom çağından sonra bilişim çağına girdiği ve bunun da “bilişim devrimi” yoluyla gerçekleştiğini ifade edilmektedir. İlerleyen yıllarda da bu gelişmenin artan bir hızla devam edeceğinden kuşku duyulmamaktadır. Nitekim yapılan çalışmalar ve hayata geçirilen araştırmalar bugüne kadar yaşanan gelişmeleri ve bu düşüncemizi haklı çıkarmıştır. Bu ilerleme o kadar hızlı olmaktadır ki iki yıl öncesinin son teknoloji harikası bilgisayarı, günümüzde hantal bir makine haline dönüşmektedir. Bugünün teknoloji cihazları da iki yıl sonra aynı şekilde görüleceklerdir. Bu gelişim hızı ürkütücü olarak nitelendirilir. Alt paragraflarda en iyi bilişim firması olan firmamızın açıklayıcı tanımlarını bulabilirsiniz.

Niceliksel ve niteliksel olarak eskiden yalnızca insanlara özgü olarak kabul edilen birçok eylem ve işlem, bugün insanların erişemeyeceği hız ve doğruluk oranıyla bilgisayarlar tarafından geliştirilmektedir. Bu durum bilgisayarların insanın var olduğu her yere ve her işe girmesini sağlamıştır. Giderek insanın günlük hayatında önemli bir yer tutan birçok işi kolaylaştıran bilgisayarlar aracılığıyla gerçekleştirilen işlemler neticesinde zamanla hukuksal sorunlar da ortaya çıkmaya başlamıştır. Özellikle elektronik ticaretin gelişmesi ve klasik hukuk kurallarının bu alana uygulanmaması yeni düzenlemeleri acil bir gereklilik haline getirmiştir. Bu gereklilik madalyonun bir yüzü,bireylerle devlet (idare-kamu hizmetleri) arasındaki hukuk kurallarıyla düzenleme altına alınacak durumu içermektedir. Nitekim yeni Türk Borçlar kanunu, Türk ticaret kanunu ve hukuk mahkemesi Kanunu’nda hem elektronik ticaret ile ilgili hususlara, hem de bilişim sistemleri çeşitli hukuki işletme, işlemlerde kullanılmasından kaynaklanan sorunlara ilişkin çok çeşitli düzenlemeler yer almaktadır. Diğer yandan devletler hukukları oluşturan bilişim firmalarının sistemleri ile çalışmakta, bunun için e-Devlet, vatandaşlık numarası ya da UYAP gibi projeler oluşturulmakta ve bunlar günlük yaşamın içine sokulmaktadır. Böylelikle devlet vatandaşlarla olan etkileşimini bilişim sistemleri aracılığıyla gerçekleştirdiği gibi birçok kamu hizmetini de bu yolla sağlamaktadır. Ankebut Group İnternational olarak gerek hukuki gerekse teknik olarak sizlere her türlü desteği kesintisiz bir şekilde vermekteyiz. Madalyonun diğer yüzüne bakıldığında bireyler değil, yeni bir kavram olarak bilişim toplumu yer almaktadır. Sanayi devriminden sonra meydana gelen ekonomik, politik ve toplumsal yapılardaki değişmeler, teknoloji buluşların önünü açmış, teknolojik gelişmenin oluşturduğu ‘bilişim devrimi’ sonucunda da yeni bir süreç başlatmıştır. Bilişim devrimi olarak adlandırılan bu sürecin en önemli nesneleri, bilişim sistemleri ve bilginin sınır tanımaksızın en hızlı şekilde aktarıldığı veri iletim ağlarıdır. Bu alan içerisinde kullanımı en kolay, en ucuz ve en yaygın olanı ise internet sayfalarıdır. Bu sürecin önemli ve temel niteliği; istek bilgisinin sınırsızca paylaşılmasıdır. Günümüzde bilgiye sahip olmak, bireyin ve toplumun varlığını sürdürmesinin temel şartıdır. Dolayısıyla bu sürece ayak uyduran toplumlar ve siyasal yapılar varlıklarını sürdürürlerken, eski yapılarını değiştirmekte direnenler önce çağın gerisinde kalacaklar sonra tarih sahnesinden yok olup gideceklerdir. Bunun önemli bir örneğini ise öncesinde Arap Baharı adıyla tüm dünyayı yutturulmak istenen ABD’nin Büyük Ortadoğu Projesi çerçevesinde Kuzey Afrika ve Ortadoğu’daki ülkelerde yönetimlerin el değiştirmeye zorlaması sürecinde yaşananlar oluşturmaktadır. Önce Tunus’ta başlayan sonra Mısır ve Libya’ya sıçrayan ve son olarak Suriye’de bir iç savaşa dönüşen bu harekette, insanların birleşip eylem yapmalarında ve haberleşmelerinde bilişim devriminin çıktısı olan sosyal medyanın gücü ve etkisi yansınamayacak bir gerçektir. Görüldüğü üzere siyasal rejimler bilişim sistemi devrimine ayak uyduramadığı veya bunun etkisini anlamadığı için yıkılmak durumunda kalmışlardır. Dolayısıyla ‘sosyal medya’ artık yadsınmayacak bir çekim merkezi ve sosyal bir güçtür. Oluşumunu ise bilişim sistemlerinin ve sanal ağların varlığına, yaygınlığına ve erişilebilirliğine borçludur. Bunun ileri ucunu ise ‘siber terör’ oluşturmaktadır.

Bilişim devrimi, terörizmin de çehresini değiştirmiştir. Bu değişiklik kendisini 2001 yılında ikiz kulelere yapılan saldırıya hazırlık aşamasında uçak kullanımının öğrenilmesi, terörizmin finansmanı gibi konularda gösterdiği gibi doğrudan bilişim sistemleri ve internet sistemlerine yapılan saldırılarla da kendisini göstermektedir. Hatta ulus devletlerin dahi kendilerine düşman gördükleri, diğer ulus devletlerin istemedikleri projelerini durdurmak amacıyla bilişim sistemlerine siber saldırılar düzenledikleri görülmektedir. Bu listeyi daha epeyce uzatmak mümkündür. Bilişim devrimi sonucu oluşan bu yeni süreç, hukuksal açıdan da yeni düzenlemeleri gerektirmektedir. Hukuksal kavramlar, ilişkiler ve kurallar bu yeni süreçte bilişim çağına uygun olarak yeniden yorumlanmalı ve gerekli değişiklikler yapılmalıdır. Bunun yanı sıra bu düzenlemeleri yapacak olanlar konuyu iyi derecede bilmeli ve ileri görüşlü olmalıdır. Ayrıca hukuksal araçların da bilişim çağının hızına ayak uydurabilecek hız ve işleyişte olmaları gerekmektedir. İnsanlık tarihindeki her yenilikte olduğu gibi bilişim devriminin en önemli ürünü olan bilgisayarlar ve bunun üst kavramı bilişim sistemleri de yaygınlaşmasıyla birlikte kötüye kullanılmaya başlanmış, bir süre sonra bunlar aracılığıyla işlenebilir hale gelmiş ve hayatın her alanında yoğun şekilde bilgisayar kullanımı yeni suç işleme modellerini ortaya çıkarmıştır. Bundan bir yüzyıl önce bilgisayar diye bir sözcük daha hiç bilinmez iken bugün artık bilgisayarlarla gerçekleştirilen işlemler hukuksal düzenlemelere konu olmaktadır. Bu hukuksal düzenleme çalışmaları açısından süratle hareket edilmesi, ülkelerin gelişmişlik düzeyleri, ulusal ekonomileri ve bilim ve teknoloji sayesinde hayata geçirme istemleri ile orantılı olmaktadır. Az gelişmiş ülkelere olduğu gibi bilimsel gelişmeleri geriden takip eden yerlerde bu faaliyetler ancak son yıllarda hız kazanmıştır. Bilişim alanındaki yasama faaliyetleri ve hukuki düzenlemeler için pek çok ülkede geç kalınmış olsa da bilgisayarların bu kadar kısa sürede insan yaşamına girmesi ve bu konuda hukuki düzenlemelere gidilerek yeni bir hukuksal alanın ortaya çıkmış olması, genellikle tutucu olarak gösterilen hukukun ve hukukçuların ilerici ve çağdaş bir adımıdır. Nitekim bugün gelinen aşama itibariyle genel anlamda özel hukuk, idare hukuku ve ceza hukuku düzenlemelerinin de bilişim sistemlerine ilişkin bir düzenlemeye yer vermeyen ülke hemen hemen yok gibidir. Özellikle Türkiye olarak sıkı sosyal, kültürel ve ticari ilişkide bulunduğumuz, çeşitli uluslararası kuruluşta birlikte yer aldığımız ve uluslararası sözleşmelere birlikte imza attığımız hemen her ülkede buna ilişkin düzenlemelere yer verilmektedir. Türkiye’de bu konu biraz geç ele alınmış ancak yaygın şekilde kurumsal ve kişisel bilgisayar kullanımının ülkemize geç gelmesi ve buna paralel olarak çok sayıda bilişim suçu olarak adlandırılan olayların işlenmemesi en azında bilişim devriminin başlangıcında ceza hukuku açısından büyük sorunlara yol açmamıştır. Ancak yasa koyucu bu alandaki açıklığı hissederek 765 sayılı ETCK’ya yeni bir bap eklemek suretiyle bilişim suçlarını mevzuata dahil etmiştir. 1994 sonrası kişisel bilgisayar kullanımının, kredi kartı ve banka kartı kullanımının ve internet siteleri ülkemizde hızla yaygınlaşması bu alanlardaki ihlalleri arttırmış, çok kısa bir zaman içerisinde yeni konulan hükümler eksik oldukları gerekçesiyle eleştirilir hale gelmiş ve hazırlanan TCK tasarılarında bu alandaki düzenlemelerde değişikliğe gidilmiştir. Sonuçta 765 sayılı TCK’nın yerine yürürlüğe konulan 5237 sayılı yeni TCK’da da bilişim suçlarında geniş şekilde yer verilmiş ve düzenleme yapılırken bu konudaki eleştirilerin bir bölümü dikkate alınmıştır. Sonrasında bunu 5651 Sayılı kısaca İnternet sayfası Yayınlarının Düzenlenmesine İlişkin Kanun izlemiştir. Ayrıca yeni sayılabilecek bu hukuksal düzenlenmelerde de çeşitli eksiklikler ve hatalar bulunmaktadır. İşte bu çalışmamızda bir bütün halinde, içerisinde çok sayıda hukuk disiplinini barındıran, daha doğrusu bunların bir kesişim kümesi olan bilişim hukukunun ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukuku ile olan ilişkisi incelemeye çalıştık. Çalışmamızda özellikle Türk Ceza Hukuku’nda bilişim suçlarına ilişkin yapılan düzenlemelere yer verdik. Bu bağlamda çalışmamızda 5237 sayılı TCK’nın 135, 136, 138, 243, 244 ve 245., FSEK’in 71, 72. ve EİK’nın 16. ve 17. maddelerinde bilişim suçlarına ilişkin yapılan düzenlemelerde, 5651 sayılı Yasada yer alan düzenlemelere ve 5271 sayılı CMK’nın 134. maddesindeki düzenlemeye ilişkin açıklamalara geniş biçimde yer verdik. Ankebut Mühendislik Türkiye’nin her noktasına kesintisiz ve kaliteli bir hizmet sağlamaktadır. Bunların yanı sıra hem bilişim ceza hukukunun geldiği aşamanın daha iyi anlaşılabilmesi ve hem de TCK’nın yürürlüğe girmesinin üzerinden on yıl geçmiş olmasına rağmen bazı durumlarda eski TCK hükümlerinin de uygulanması veya en azından karşılaştırılması gerektiği için 765 sayılı eski TCK’nın 525 a, b, c, d bedenlerinde yer alan bilişim suçu tiplerine firma olarak öğrenmek için önemli bir yer verdik. Ancak hemen belirtmeliyiz ki aradan geçen zaman içinde özellikle suç teorisine ilişkin bilgilerimizde ve buna bağlı olarak ceza hukukunu algılayışımızda köklü değişiklikler oldu. 765 sayılı TCK zamanında geçerli olan suç teorisi ile şimdiki suç teorisi ve bunun saç tiplerine yansıması arasındaki farkların daha iyi ortaya konulmasını sağlamaya çalıştık. Öncelikle konunun anlaşılır kılınması için terim sorunu ve çalışmalarda tercih edilecek terim belirtildikten sonra, bilgisayarın tanımı ve bilgisayarı oluşturan ana parçalar tanıtılmıştır. Bundan sonra bugün için en çok kullanılan veri iletim ağı olan ve dolayısıyla üzerine en çok bilişim suçu işlenen sanal alan durumunda bulunan internet sayfaları tanımlanmakta ve teknik yapısı ile yönetim biçimi kısaca açıklanmıştır. Özellikle 5237 sayılı TCK’nın yürürlüğe girmesinden bu yana geçen on yıllık zaman dilimi içinde verilen hemen tüm dikkati çeken ve önemli Yargıtay karalarının konuları hakkında bilgi sahibi olmaya ve konulara hakim olmaya özen gösterilmiştir.  Ankebut Mühendislik Türkiye’nin 81 ilinde kesintisiz bir hizmet vermektedir.

Adana ,Adıyaman, Afyon, Ağrı, Amasya, Ankara, Antalya, Artvin, Aydın, Balıkesir, Bilecik, Bingöl, Bitlis, Bolu, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Edirne, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Giresun, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Isparta, İ Mersin, İstanbul, İzmir, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Kırşehir, Kocaeli, Konya, Kütahya, Malatya, Manisa, Kahraman Maraş, Mardin, Muğla, Muş, Nevşehir, Niğde, Ordu, Rize, Sakarya, Samsun, Siirt, Sinop, Sivas, Tekirdağ, Tokat, Trabzon, Tunceli, Şanlıurfa, Uşak, Van, Yozgat, Zonguldak, Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale, Batman, Şırnak, Bartın, Ardahan, Iğdır, Yalova, Karabük, Kilis, Osmaniye, Düzce.

Adana Merkez, Çukurova, Karaisalı, Sarıçam, Seyhan, Yüreğir Aladağ, Ceyhan, Feke, İmamoğlu, Karataş, Kozan, Pozantı, Saimbeyli, Tufanbeyli, Yumurtalık, Adıyaman Merkez, Besni, Çelikhan, Gerger, Gölbaşı, Kahta, Samsat, Sincik, Tut, Afyon Merkez, Başmakçı, Bayat, Bolvadin, Çay, Çobanlar, Dazkırı, Dinar, Emirdağ, Evciler, Hocalar, İhsaniye, İscehisar, Kızılören, Sandıklı, Sinanpaşa (Sincanlı), Sultandağı, Şuhut, Ağrı merkez, Diyadin, Doğubayazıt, Eleşkirt, Hamur, Patnos, Taşlıçay, Tutak, Amasya merkez, Göynücek, Gümüşhacıköy, Hamamözü, Merzifon, Suluova, Taşova, Ankara Merkez, Akyurt, Altındağ, Ayaş, Balâ, Çankaya, Çubuk, Elmadağ, Etimesgut, Gölbaşı, Kalecik, Kahraman Kazan, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan, Yenimahalle, Beypazarı, Çamlıdere, Evren, Güdül, Haymana, Kızılcahamam, Nallıhan, Polatlı, Şereflikoçhisar, Antalya Merkez, Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaaltı, Muratpaşa, Akseki, Alanya, Demre, Elmalı, Finike, Gazipaşa, Gündoğmuş, İbradı, Kaş, Kemer, Korkuteli, Kumluca, Manavgat, Serik, Artvin Merkez, Ardanuç, Arhavi, Borçka, Hopa, Murgul, Şavşat, Yusufeli, Aydın merkez, Bozdoğan, Buharkent, Çine, Germencik, İncirliova, Karacasu, Karpuzlu, Koçarlı, Köşk, Kuyucak, Kuşadası, Nazilli, Söke, Sultanhisar, Yenihisar (Didim), Yenipazar, Balıkesir Merkez, Ayvalık, Balya, Bandırma, Bigadiç, Burhaniye, Dursunbey, Edremit, Erdek, Gömeç, Gönen, Havran, İvrindi, Kepsut, Manyas, Marmara, Savaştepe, Sındırgı, Susurluk, Balıkesir Merkez, Bozüyük, Gölpazarı, İnhisar, Osmaneli, Pazaryeri, Söğüt, Yenipazar, Bingöl merkez, Adaklı, Genç, Karlıova, Kiğı, Solhan, Yayladere, Yedisu, Bitlis merkez, Adilcevaz, Ahlat, Güroymak, Hizan, Mutki, Tatvan, Bolu merkez, Dörtdivan,  Gerede, Göynük, Kıbrıscık, Mengen, Mudurnu, Seben, Yeniçağa, Burdur merkez, Ağlasun, Altınyayla, Bucak, Çavdır, Çeltikçi, Gölhisar, Karamanlı, Kemer, Tefenni, Yeşilova, Bursa merkez, Osmangazi, Nilüfer, Büyükorhan, Yıldırım, Gemlik, Gürsu, Harmancık, İnegöl, İznik, Karacabey, Keles, Kestel, Mudanya, Mustafakemalpaşa, Orhaneli, Orhangazi, Yenişehir, Çanakkale merkez, Ayvacık, Bayramiç, Biga, Bozcaada, Çan, Eceabat, Ezine, Gelibolu, Gökçeada, Lapseki, Yenice, Çankırı merkez, Atkaracalar, Bayramören, Çerkeş, Eldivan, Ilgaz, Kızılırmak, Korgun, Kurşunlu, Orta, Şabanözü, Yapraklı, Çorum merkez, Alaca, Bayat, Boğazkale, Dodurga, İskilip, Kargı, Laçin, Mecitözü, Oğuzlar, Ortaköy, Osmancık, Sungurlu, Uğurludağ, Denizli merkez, Acıpayam, Akköy, Babadağ, Baklan, Bekilli, Beyağaç, Bozkurt, Buldan, Çal, Çameli, Çardak, Çivril, Güney, Honaz, Kale, Sarayköy, Serinhisar, Tavas, Diyarbakır merkez, Bağlar, Sur, Kayapınar, Yenişehir, Bismil, Çermik, Çınar, Çüngüş, Dicle, Eğil, Ergani, Hani, Hazro, Kocaköy, Kulp, Lice, Silvan, Edirne merkez, Enez, Havsa, İpsala, Keşan, Lalapaşa, Meriç, Süloğlu, Uzunköprü, Elazığ merkez, Ağın, Alacakaya, Arıcak, Baskil, Karakoçan, Keban, Kovancılar, Maden, Palu, Sivrice, Erzincan merkez, Çayırlı, İliç, Kemah, Kemaliye, Otlukbeli, Refahiye, Tercan, Üzümlü, Erzurum merkez, Aziziye, Palandöken, Yakutiye, Aşkale, Çat, Hınıs, Horasan, İspir, Karaçoban, Karayazı, Köprüköy, Narman, Oltu, Olur, Pasinler, Pazaryolu, Şenkaya, Tekman, Tortum, Uzundere, Eskişehir merkez, Alpu, Beylikova, Çifteler, Günyüzü, Han, İnönü, Mahmudiye, Mihalgazi, Mihalıçcık, Odunpazarı, Sarıcakaya, Seyitgazi, Sivrihisar, Tepebaşı, Gaziantep merkez, Oğuzeli, Şahinbey, Şehitkâmil, Araban, İslahiye, Karkamış, Nizip, Nurdağı, Yavuzeli, Giresun merkez, Alucra, Bulancak, Çamoluk, Çanakçı, Dereli, Doğankent, Espiye, Eynesil, Görele, Güce, Keşap, Piraziz, Şebinkarahisar, Tirebolu, Yağlıdere, Gümüşhane merkez, Kelkit, Köse, Kürtün, Şiran, Torul, Hakkari merkez, Çukurca, Şemdinli, Yüksekova, Hatay merkez, Altınözü, Antakya, Belen, Dörtyol, Erzin, Hassa, İskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Reyhanlı, Samandağ, Yayladağı, Isparta merkez, Aksu, Atabey, Eğirdir, Gelendost, Gönen, Keçiborlu, Senirkent, Sütçüler, Şarkikaraağaç, Uluborlu, Yalvaç, Yenişarbademli, Mersin merkez, içel merkez, Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir, Anamur, Aydıncık, Bozyazı, Çamlıyayla, Erdemli, Gülnar, Mut, Silifke, Tarsus, İstanbul merkez, Adalar, Arnavutköy, Ataşehir, Avcılar, Bağcılar, Bahçelievler, Bakırköy, Başakşehir, Bayrampaşa, Beşiktaş, Beylikdüzü, Beyoğlu, Büyükçekmece, Beykoz, Çatalca, Çekmeköy, Esenler, Esenyurt, Eyüp, Fatih, Gaziosmanpaşa, Güngören, Kadıköy, Kağıthane, Kartal, Küçükçekmece, Maltepe, Pendik, Sancaktepe, Sarıyer, Silivri, Sultanbeyli, Sultangazi, Şile, Şişli, Tuzla, Ümraniye, Üsküdar, Zeytinburnu, İzmir merkez, Aliağa, Balçova, Bayındır, Bayraklı, Bornova, Buca, Şirinyer, Çiğli, Foça, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Karşıyaka, Kemalpaşa, Konak, Menderes, Menemen, Narlıdere, Seferihisar, Selçuk, Torbalı, Urla, Bergama, Beydağ, Çeşme, Dikili, Karaburun, Kınık, Kiraz, Ödemiş, Tire, Kars merkez, Akyaka, Arpaçay, Digor, Kağızman, Sarıkamış, Selim, Susuz, Kastamonu merkez, Abana, Ağlı, Araç, Azdavay, Bozkurt, Cide, Çatalzeytin, Daday, Devrekani, Doğanyurt, Hanönü, İhsangazi, İnebolu, Küre, Pınarbaşı, Seydiler, Şenpazar, Taşköprü, Tosya, Kayseri merkez, Hacılar, İncesu, Kocasinan, Melikgazi, Talas, Akkışla, Bünyan, Develi, Felahiye, Özvatan, Pınarbaşı, Sarıoğlan, Sarız, Tomarza, Yahyalı, Yeşilhisar, Kırklareli merkez, Babaeski, Demirköy, Kofçaz, Lüleburgaz, Pehlivanköy, Pınarhisar, Vize, Kırşehir merkez, Akçakent, Akpınar, Boztepe, Çiçekdağı, Kaman, Mucur, Kocaeli merkez, Başiskele, Çayırova, Darıca, Derince, Dilovası, Gebze, İzmit, Körfez, Gölcük, Kandıra, Karamürsel, Kartepe, Konya merkez, Karatay, Meram, Selçuklu, Ahırlı, Akören, Akşehir, Altınekin, Beyşehir, Bozkır, Cihanbeyli, Çeltik, Çumra, Derbent, Derebucak, Doğanhisar, Emirgazi, Ereğli, Güneysınır, Hadim, Halkapınar, Hüyük, Ilgın, Kadınhanı, Karapınar, Kulu, Sarayönü, Seydişehir, Taşkent, Tuzlukçu, Yalıhüyük, Yunak, Kütahya merkez, Altıntaş, Aslanapa, Çavdarhisar, Domaniç, Dumlupınar, Emet, Gediz, Hisarcık, Pazarlar, Simav, Şaphane, Tavşanlı, Malatya merkez, Akçadağ, Arapgir, Arguvan, Battalgazi, Darende, Doğanşehir, Doğanyol, Hekimhan, Kale, Kuluncak, Pütürge, Yazıhan, Yeşilyurt, Manisa merkez, Ahmetli, Akhisar, Alaşehir, Demirci, Gölmarmara, Gördes, Kırkağaç, Köprübaşı, Kula, Salihli, Sarıgöl, Saruhanlı, Selendi, Soma, Turgutlu, Kahramanmaraş merkez, Afşin, Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Elbistan, Göksun, Nurhak, Pazarcık, Türkoğlu, Mardin merkez, Dargeçit, Derik, Kızıltepe, Mazıdağı, Midyat, Nusaybin, Ömerli, Savur, Yeşilli, Muğla merkez, Bodrum, Dalaman, Datça, Fethiye, Kavaklıdere, Köyceğiz, Marmaris, Milas, Ortaca, Ula, Yatağan, Muş merkez, Bulanık, Hasköy, Korkut, Malazgirt, Varto, Nevşehir merkez, Acıgöl, Avanos, Derinkuyu, Gülşehir, Hacıbektaş, Kozaklı, Ürgüp, Niğde merkez, Altunhisar, Bor, Çamardı, Çiftlik, Ulukışla, Ordu merkez, Akkuş, Aybastı, Çamaş, Çatalpınar, Çaybaşı, Fatsa, Gölköy, Gülyalı, Gürgentepe, İkizce, Kabadüz, Kabataş, Korgan, Kumru, Mesudiye, Perşembe, Ulubey, Ünye, Rize merkez, Ardeşen, Çamlıhemşin, Çayeli, Derepazarı, Fındıklı, Güneysu, Hemşin, İkizdere, İyidere, Kalkandere, Pazar, Sakarya merkez, Adapazarı, Akyazı, Arifiye, Erenler, Ferizli, Hendek, Karapürçek, Sapanca, Serdivan, Söğütlü, Geyve, Karasu, Kaynarca, Kocaali, Pamukova, Taraklı, Samsun merkez, Atakum, Canik, İlkadım, Tekkeköy, Alaçam, Asarcık, Ayvacık, Bafra, Çarşamba, Havza, Kavak, Ladik, Ondokuzmayıs, Salıpazarı, Terme, Vezirköprü, Yakakent, Siirt merkez, Aydınlar, Baykan, Eruh, Kurtalan, Pervari, Şirvan, Sinop merkez, Ayancık, Boyabat, Dikmen, Durağan, Erfelek, Gerze, Saraydüzü, Türkeli, Sivas merkez, Akıncılar, Altınyayla, Divriği, Doğanşar, Gemerek, Gölova, Gürün, Hafik, İmranlı, Kangal, Koyulhisar, Suşehri, Şarkışla, Ulaş, Yıldızeli, Zara, Tekirdağ merkez, Çerkezköy, Çorlu, Hayrabolu, Malkara, Marmara Ereğlisi, Muratlı, Saray, Şarköy, Tokat merkez, Almus, Artova, Başçiftlik, Erbaa, Niksar, Pazar, Reşadiye, Sulusaray, Turhal, Yeşilyurt, Zile, Trabzon merkez, Akçaabat, Araklı, Arsin, Beşikdüzü (Şarli), Çarşıbaşı (İskefiye), Çaykara (Kadahor), Dernekpazarı, Düzköy, Hayrat, Köprübaşı (Goneşara), Maçka, Of, Sürmene, Şalpazarı (Ağasar), Tonya, Vakfıkebir (Fol), Yomra, Tunceli merkez, Çemişgezek, Hozat, Mazgirt, Nazımiye, Ovacık, Pertek, Pülümür, Şanlıurfa merkez, Akçakale, Birecik, Bozova, Ceylanpınar, Halfeti, Harran, Hilvan, Siverek, Suruç, Viranşehir, Uşak merkez, Banaz, Eşme, Karahallı, Sivaslı, Ulubey, Van merkez, Bahçesaray, Başkale, Çaldıran, Çatak, Edremit, Erciş, Gevaş, Gürpınar, Muradiye, Özalp, Saray, Yozgat merkez, Akdağmadeni, Aydıncık, Boğazlıyan, Çandır, Çayıralan, Çekerek, Kadışehri, Saraykent, Sarıkaya, Sorgun, Şefaatli, Yenifakılı, Yerköy, Zonguldak merkez, Alaplı, Çaycuma, Devrek, Gökçebey, Karadeniz Ereğli, Aksaray merkez, Ağaçören, Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Ortaköy, Sarıyahşi, Bayburt merkez, Aydıntepe, Demirözü, Karaman merkez, Ayrancı, Başyayla, Ermenek, Kazımkarabekir, Sarıveliler, Kırıkkale merkez, Bahşılı, Balışeyh, Çelebi, Delice, Karakeçili, Keskin, Sulakyurt, Yahşihan, Batman merkez, Beşiri, Gercüş, Hasankeyf, Kozluk, Sason, Şırnak merkez, Beytüşşebap, Cizre, Güçlükonak, İdil, Silopi, Uludere, Bartın merkez, Amasra, Kurucaşile, Ulus, Ardahan merkez, Çıldır, Damal, Göle, Hanak, Posof, Iğdır merkez, Aralık, Karakoyunlu, Tuzluca, Yalova merkez, Altınova, Armutlu, Çınarcık, Çiftlikköy, Termal, Karabük merkez, Eflani, Eskipazar, Ovacık, Safranbolu, Yenice, Karabük merkez, Eflani, Eskipazar, Ovacık, Safranbolu, Yenice, Kilis merkez, Elbeyli, Musabeyli, Polateli, Osmaniye merkez, Bahçe, Düziçi, Hasanbeyli, Kadirli, Sumbas, Toprakkale, Düzce merkez, Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova, Kaynaşlı, Yığılca

The post Ankebut Group İnternational – Bilişim Sistemleri first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.