Avrupa Konseyi, öncelikle 1970’li yıllarda elektronik bilgi bankalarında işlenen veriler nedeniyle bireylerin özel hayatının korunmasına yönelik bir dizi çalışma başlatmış ve bu konuda iki tavsiye kararı almıştır. Bu kararlar Almanya, Avusturya, Fransa, Danimarka ve Norveç 1970’li yılların sonunda özel hukuk mevzuatında dahil edilmişlerdir.

Haberleşme sistemlerinde meydana gelen gelişmeler neticesinde veri iletiminin çok çeşitli yollarla ve çok hızlı şekilde yapılabilir hale gelmesi, kişisel verilerin saklanması ve hukuka aykırı müdahalelere karşı korunması açısından, Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerin bu konuya ilişkin düzenlemelerini yetersiz hale getirmiştir, bu nedenle “Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulması Karşısında Bireylerin Korunması”na ilişkin 108 sayılı sözleşme 28.1.1981 tarihinde ülkelerin imzasına sunulmuş ve bu sözleşme aynı tarihte diğer üye ülkelerle birlikte Türkiye tarafından da imzalanmıştır.

Bilişim suçlarıyla ilgili düzenleme yapma gerekliliği ise 1980’li yıllardan itibaren hissedilmiş ve bu konuda harekete geçilmiştir. Avrupa Konseyi tarafından, O.E.C.D.’nin 1986 tarihli bilişim suçlarıyla ilgili raporu refarans alınarak burada belirlenen ihlallerin üye ülkelerde suç tipi olarak kabul edilmesi benimsenmiş ve ayrıca ceza hukukuna ve bilişim suçlarına ilişkin bazı ilkelere ve O.E.C.D.’nin raporunda belirtilmeyen ihlallere de dikkat çekilmiştir. Avrupa Konseyi’nin böyle bir çalışma başlatmasındaki amacı, ceza yasaları ile düzenlenmesi gerekli olan eylemlerin ne olduğunu açık bir şekilde belirlemek; özgürlük ve güvenlik kavramları arasındaki uyuşmazlığın nasıl aşılacağı konusunda üye ülkelere yol göstermektir. Bu konuda Avrupa Konseyi’nce yapıla ilk ciddi çalışma 1985 yılında bilişim suçlarına ilişkin çalışmalar yapmak üzere bir uzmanlar komitesinin kurulmasıdır.

Bu komite 1985-1989 yılları arasında çalışmalarını sürdürmüş ve bilişim suçlarına ilişkin olarak ortaya çıkan hukuksal sorunlara getirdikleri çözüm önerlerini bir raporla yayımlamıştır. Bunu takiben söz konusu komite, Avrupa Suç Sorunları Komitesi ile birlikte Avrupa Konseyi’nin 13 Eylül 1989 tarihinde kabul edilen R (98) 9 NO.lu Tavsiye Kararı’nı sunduğu rapora esas alarak hazırlamıştır. Bundan sonra Avrupa Konseyi’nce 1991 yılında bilişim suçlarıyla ilgili olarak ceza muhakemesi alanında ortaya çıkan sorunlara çözümler üretmek üzere ayrı bir uzmanlar komitesi oluşturulmuştur. Bu komite çalışmalarını 1995 yılında bir açıklayıcı raporla birlikte tavsiye kararı tasarısı şeklinde açıklamıştır. Bu tasarı, Avrupa Konseyi’nce R (95) 13 sayılı tavsiye kararı olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmalardan hareketle de Avrupa Konseyi Tarafından “Avrupa Siber Suç Sözleşmesi” ve “Bilişim Sistemleri Aracılığıyla İşlenen Irkçı ve Yabancı Düşmanı Eylemlerin Suç Haline Getirilmesi İçin Avrupa Siber Sözleşmesi’ne Ek Protokol” üretilmiştir.

The post ULUSLARARASI HUKUKTA BİLİŞİM SUÇLARI first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

Ankebut Group International

BİLİŞİM SUÇLARININ SINIR AŞAN SUÇLAR OLMASININ NEDENLERİ

Bilişim suçları genellikle bir ağ ile bağlı olan sistemler üzerinde ve/veya aracılığıyla işlenmektedir. Bugün için en yaygın ve gelişmiş ağ sistemi “internettir”. İnternetin ülkelerin sınırlarını aşan uluslararası yapısı, veri iletiminin sınırsız olması ve bunun denetlenmesinin çok güç olması, bilişim suçlarıyla mücadeleyi de kaçınılmaz olarak ülke sınırlarının dışına taşımaktadır.

Ceza Hukukunun klasikleşmiş kavramlarından olan ancak uygulaması internet sisteminin icadına kadar pek yaygın olmayan “mesafe suçları” kavramı sadece hangi ülke hukukunun eyleme uygulanacağını incelemekteydi. Bugün artık ulusal yasalarla bu soruna çözüm getirmek mümkün olamamaktadır, çünkü klasik ceza hukukunun mesafe suçlarına ilişkin kuralları, sanal alanın sınırsız olanaklarından yararlanılarak işlenen suçların kovuşturulması ve faillerinin yakalanarak cezalandırılmasında yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle bu alanda uluslararası iş birliği ve her ülke için geçerli olacak yeknesak kuralların düzenlenmesi kaçınılmaz bir zorunluluk olduğu gibi, artık bu tür suçlar için de “sınır aşan suçlar” kavramı kullanılmaktadır.

Bundan yirmi yıl öncesine kadar suçların büyük çoğunluğu yerel ve bölgesel karakterdeydi, sınır aşan suçlar genellikle organize suç örgütleri tarafından işlenen sofistike suçlardı. Ancak son yirmi yıllık süreçte telekomünikasyon ve bilişim teknolojilerinin gelişmesi sayesinde pek çok suç, ulus devletlerinin sınırlarını aşmıştır. Suç kavramındaki bu değişimde, suçlu davranışlarındaki ve suç şekillerindeki farklılıklar da önemli etkenlerdir. Dünyadaki küreselleşmeye bağlı olarak, ekonomik ve sınır aşan suçlarda, diğer suçlara göre büyük bir artış görülmektedir. Suç istatistiklerinde de, bilişim suçlarının diğer suçlardan çok daha fazla işlendiği görülmektedir.

Klasik suçlar olarak adlandırabileceğimiz bilişim suçu olmayan ya da bilişim sistemleri aracılığıyla işlenmeyen suçların etki alanı sınırlıdır. Genellikle temadi eden bazı suçlar hariç, suçun işlenmesiyle sonuçları dar bir alanda görülür ve sona erer. Oysa bilişim suçlarında işlenen suçun, kimi zaman sonuçlarını tahmin edebilmek mümkün değildir. Üstelik bilişim suçu işlenip tamamlandıktan sonra, suçun sonuçlar tamamlanmayabilir. Örneğin bir virüs saldırısında, saldırgan eylemini tamamladıktan sonra, bunun doğurduğu sonuçlar bitmez, Saldırıya konu virüsün, kaç bilgisayara yayıldığı ve ne kadar zarara neden olduğunu tahmin etmek, neredeyse imkansızdır. Çünkü virüsler çok çabuk yayılır ve bir yerde durmayabilir. Virüsün bulaştığı yerler veya bilgisayarlar, başka yerlere veya bilgisayarlarla bağlantıya geçtiklerinde, farkında olmadan virüsü yayarlar. Bu ise, bilişim suçlarını, klasik suçlardan ayıran önemli bir özelliktir ve ciddi bir sorundur.

The post BİLİŞİM SUÇLARININ ULUSLARARASI BOYUTU – Bölüm 2 first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.

Ankebut Group International

Bilişim Suçlarıyla Mücadelede Uluslararası İş Birliğinin Gerekliliği

Bilişim suçları ilk ortaya çıktıklarında yalnızca ulus devletin sınırları içerisinde işlenmekteydi; ancak internetin ortaya çıkması ve yaygınlaşmasıyla bu suçlar uluslararası bir boyut kazanmıştır. İnternetin yaygınlaşması ticaret alanında kendi hissettiren küreselleşmeyi daha da hızlandırmış, küreselleşme de internet kullanımını zorunlu hale getirmiş ve böylelikle bir sarmal halinde birbirlerini tetiklemişlerdir. Özetle, konunun uluslararası boyutta önem kazanması küreselleşmenin hızlanması ile birlikte olmuştur; çünkü uluslararası suçluluk, küreselleşme sürecinin bir parçasıdır. Buna bağlı olarak da bilişim suçları uluslararası ceza hukukunun ilgi alanına girmiştir.

Bilişim suçlarının en önemli özelliklerinden birisi bu suçların genellikle sınır aşan bir biçimde işlenmesi ve uluslararası bir boyutun olmasıdır. Bilişim suçları ile mücadelenin hukuk sistemlerini zorlamasına neden olan bir takım faktörler bulunmaktadır. Bilişim suçlarının karşılaştırmalı hukuktaki tanımının yeknesak olmaması ve maddi ceza hukuku bakımından gözlemlenen farklılıkların etkili bir uluslararası iş birliğini engellemesi belirtilen faktörlerin gerçekleşebilmesi için, eylemin hem kendisinden iade talep ederler arasında yer almaktadır. Bir diğeri, biilişim suçları alanında ülkelerin ulusal mevzuatlarında gerekli düzenlemelerin yapılmamasının, “kurtarılmış bölge/sığınak” arayan siber suçlular açısından avantaj sağlamasıdır. Öğretide de belirtildiği gibi, “bilişim suçlarına karşı mücadele ya global olacaktır ya da hiç olmayacaktır, zira anlamsız olacaktır”. Birkaç devlet dahi bu mücadeleye katılmazsa, “jurisdiction shopping” denilen olgu gerçekleşecek ve failler, mevzuatında en az cezayı öngören veya diğer devletlerle adli yardımlaşma antlaşması olmayan devletleri tespit ederek, eylemlerini bu yerlerde sürdürecektir. Özellikle iade antlaşmalarında yer alan “çifte cezalandırılabilirlik” koşulu, başka bir deyişle, iadenin gerçekleşebilmesi için, eylemin hem kendisinden iade talep edilen devlette hem de iadeyi talep eden devlette suç olarak düzenlenmiş olması gerekliliği devletlerin mevzuatları arasındaki uyumu daha da önemli kılmaktadır.

Bununla birlikte örneğin delillerin her an kaybolabilme ihtimali karşısında iş birliği sürecinin hızlı işlemesi şarttır. Özellikle suçun ikiden fazla ülke aracılığıyla işlendiği durumlarda, yeni ve hızlı bir iş birliği yöntemler, gerekmektedir. Belirtilenler ışığında, uluslararası iş birliğinin kaçınılmaz olması nedeniyle, günümüzde bilişim suçlarıyla ilgili uluslararası kuruluşlar ve çalışmalar olduğu gibi, çok ciddi hukuksal düzenlemeler de bulunmaktadır. Nitekim ulusal hukuklarda konuyla ilgili olarak yapılan düzenlemelerin çoğu ya uluslararası düzenlemelerden alınmış ya da bunlara uyumlu hale getirilmiştir. Özellikle Avrupa Siber Suç Sözleşmesinin yürürlüğe girmesinden sonra taraf ülkeler için durum tam bu şekildedir.

The post BİLİŞİM SUÇLARININ ULUSLARARASI BOYUTU – Bölüm 1 first appeared on Ankebut Group İnternational - Ankebut Mühendislik.